Fact Check: সৌনম ৱাঙচুকক লৈ কথা পতা আৰ্মী চীফৰ এই ভিডিঅ’টো ডীপফেক
বিশ্বাস নিউজে নিজৰ অনুসন্ধানত পাইছে যে, সৌনম ৱাংচুক সম্পৰ্কে আৰ্মী চীফ (COAS) জেনেৰেল উপেন্দ্ৰ দিৱেদীৰ মন্তব্য থকা ভাইৰেল ভিডিঅ’টো ডীপফেক হয়, ইয়াত AI নিৰ্মিত শব্দ পৃথককৈ যোগ কৰা হৈছে।
- By: Pallavi Mishra
- Published: Dec 8, 2025 at 09:53 AM
নতুন দিল্লী (বিশ্বাস নিউজ) লদাখৰ জলবায়ু কৰ্মী আৰু শিক্ষা সংস্কাৰক সোনম ৱাংচুকক ২৬ ছেপ্টেম্বৰ, ২০২৫ তাৰিখে গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল আৰু বৰ্তমান তেওঁ যোধপুৰৰ এটা কাৰাগাৰত বন্দী। এই গ্ৰেপ্তাৰ লদাখক কেন্দ্ৰীয় শাসিত অঞ্চল কৰিবলৈ কৰা দাবীৰ সৈতে জড়িত হিংসাত্মক প্ৰদৰ্শনৰ পাছত হৈছিল। এতিয়া ছ’চিয়েল মিডিয়াত এটা ভিডিঅ’ ভাইৰেল হৈ আছে, য’ত দাবী কৰা হৈছে যে আর্মি চীফ (COAS) জেনেৰেল উপেন্দ্ৰ দ্বিৱেদীয়ে “ছোনম ৱাংচুকৰ ‘উত্তৰাধাৰত হোৱা মৃত্যুৰ’ ওপৰত গভীৰ দুখ প্ৰকাশ কৰিছে।”
বিশ্বাস নিউজে নিজৰ তদন্তত পাইছে যে, এইয়া এক ডীপফেক ভিডিঅ’, যিটো আৰ্টিফিচিয়েল ইণ্টেলিজেন্স (AI)ৰ সহায়ত সম্পাদনা কৰা হৈছে। ভিডিঅ’টোত আৰ্মী চীফ (COAS) জেনেৰেল উপেন্দ্ৰ দ্বিৱেদীয়ে এনে ধৰণৰ কথা কোৱা নাছিল।
ভাইৰেল কি?
ফেচবুক ব্যৱহাৰকাৰী Conflict Watch x-এ 27 নভেম্বৰ 2025-ত ভাইৰেল ভিডিঅ’ (আৰ্কাইভ লিংক) শ্বেয়াৰ কৰিছে। ভিডিঅ’ত আৰ্মী চীফ (COAS) জেনাৰেল উপেন্দ্ৰ দ্বিবেদীক অনুমান মতে ইংৰাজীত কৈ থকা শুনিব পৰা যায় “ছোনম ৱাংচুকৰ চৰকাৰ হিফাজত হোৱা মৃত্যুত মোৰ বহুত দুখ লাগিছে। তেওঁৰ মৃত্যুৱে লাদাখ আৰু দেশৰ বাকী লোকসকলক চক্ৰান্ত কৰি তুলিছে। চিক্ৰণ ষ্টাফৰ মূখ্য হিচাপে, মই তেওঁলোকৰ পৰিয়াল আৰু যিসকলে তেওঁলোকক জানে, সকলোলৈ মোৰ সমবেদনা জনাইছোঁ। হিফাজত থকা প্ৰতিটো জীৱনৰ বাবে স্পষ্টতা আৰু জবাবদিহীতাৰ প্ৰয়োজন হয়। মই কেন্দ্ৰ চৰকাৰক সম্পূৰ্ণ আৰু পৰদৰ্শী অনুসন্ধান কৰিবলৈ অনুৰোধ কৰিছো। সকলো তথ্যৰ তদন্ত হ’ব লাগিব যাতে আমাৰ প্ৰতিষ্ঠানত বিশ্বাস বজাই ৰাখিব পাৰে। এই কঠিন সময়ত তেওঁলোকৰ পৰিয়ালক সাহস প্ৰদান কৰা হওঁক।
তদন্ত
এই পোস্টটো পৰীক্ষা কৰিবলৈ আমি কীবৰ্ডৰ সহায়ত বিচাৰ কৰিছিলোঁ। আমাৰ কোনো ঠাইত সৌনম ৱাংচুকৰ মৃত্যু সম্পৰ্কে কোনো খবৰ পোৱা নগ’ল। আমাৰলৈ সেনা প্ৰধান জেনেৰেল উপেন্দ্ৰ দ্বিৱেদীকেও ৱাংচুক সম্পৰ্কে এনেকুৱা কোনো ঘোষণা কৰা বুলি দেখা নগ’ল।
তাৰ পাছত আমি জেনেৰেল দ্বিৱেদীৰ বাস্তৱিক ভিডিঅ’ বিচৰা আৰম্ভ কৰিলোঁ। ভাইৰেল ভিডিঅ’ত আমি নিউজ চেনেল ৱায়ন (WION)ৰ ল’গো দেখি পালোঁ। আমি ৱায়ন (WION)ৰ ইউটিউব চেনেলটো পৰীক্ষা কৰাটো আৰম্ভ কৰিলোঁ। এইটো সম্পূৰ্ণ ভিডিঅ’ 27 নৱেম্বৰ 2025ত আপলোড হৈ থকা দেখা পালোঁ। ভিডিঅ’টো তেতিয়াৰ আছিল, যেতিয়া চাণক্য ডিফেন্স ডায়লগৰ সময়ত আৰ্মী চীফ (COAS) জেনেৰেল উপেন্দ্ৰ দ্বিবেদীয়ে অপাৰেচন সিন্ধুৰৰ বিষয়ে কথা পাতিছিল। আমি এই সমগ্ৰ ভিডিঅ’টো মন দি চাইছিলোঁ। সমগ্ৰ ভিডিঅ’টোত জেনেৰেল দ্বিবেদীয়ে কতো ‘সোনম ৱাংচুক’ বা ‘কাষ্টডিয়েল ডেথ’ৰ বিষয়ে কিছু উল্লেখ কৰা নাছিল।
তদন্ত আগবঢ়াই আমি ভিডিঅ’টো মনোযোগেৰে চাইছিলোঁ। ভাইৰেল ভিডিঅ’টোত লিপ ছিঙ ঠিক নাছিল। লগতে অডিঅ’টোও ৰ’ব’টিক যেন লাগিছিল। আমাক সন্দেহ হোৱা যে এই ভিডিঅ’টো AIৰ সহায়ত সম্পাদনা কৰা হোৱা হ’ব পাৰে।
পৰিশুদ্ধতাৰ বাবে আমি আমাৰ পাৰ্টনাৰ, দীپফেক্স এনালিছিছ ইউনিট (DAU)ৰ সৈতে যোগাযোগ কৰিছিলোঁ, যি বিশ্বস্ত তথ্য জোট (TIA)ৰ এটা পৰিকল্পনা। দলে ভিডিঅ’টো ছুইচ দীপ-টেক কোম্পানী Aurigin.aiত পৰীক্ষা কৰিছিল, যি 95 শতাংশ অডিঅ’ৰ দীপফেক হোৱাৰ পষ্টতা প্ৰমাণ কৰিছিল।
বাফেলো বিশ্ববিদ্যালয়ৰ ডিটেকশন টুল দীপফেক-ও-মিটাৰৰ ৮খনৰ ভিতৰত ৫টা ডিটেক্টৰে ভিডিঅ’টোত AI পৰিৱৰ্তনৰ সম্ভাৱনা আছে বুলি জনাইছে।
আমি এই বিষয়ে নিশ্চিত কৰাৰ বাবে AI আৰু উদীয়মান প্ৰযুক্তিত কাম কৰা গৱেষক আজহাৰ মাচৱেৰ সৈতে কথা পাতিছিলো। তেওঁ নিশ্চিত কৰিছিল যে ভিডিঅ’ AIৰ সহায়ত সম্পাদনা কৰা হৈছে।
লাদাখত হোৱা হিংসাত ২৪ ছেপ্টেম্বৰ তাৰিখে আৰক্ষীৰ গুলীত চাৰিজন মানুহৰ মৃত্যু হৈছিল। বাতৰি অনুসৰি, ২৬ ছেপ্টেম্বৰত ছোনম ৱাংচুকক গ্ৰেপ্তাৰ কৰা হৈছিল।
ভাইৰেল ভিডিঅ’ শ্বেয়াৰ কৰা ফেচবুক ব্যৱহাৰকাৰী Conflict Watch x ৰ 1800ৰো অধিক অনুসৰণকাৰী আছে।
নিষ্কৰ্ষঃ বিশ্বাস নিউজে নিজৰ অনুসন্ধানত পাইছে যে, সৌনম ৱাংচুক সম্পৰ্কে আৰ্মী চীফ (COAS) জেনেৰেল উপেন্দ্ৰ দিৱেদীৰ মন্তব্য থকা ভাইৰেল ভিডিঅ’টো ডীপফেক হয়, ইয়াত AI নিৰ্মিত শব্দ পৃথককৈ যোগ কৰা হৈছে।
- Claim Review : সৌনম ৱাঙচুকৰ ‘কাষ্টডিয়েল ডেথ’ হোৱা বুলি ঘোষণা কৰিলে আৰ্মী চীফে
- Claimed By : Facebook user Conflict Watch x
- Fact Check : False
Know the truth! If you have any doubts about any information or a rumor, do let us know!
Knowing the truth is your right. If you feel any information is doubtful and it can impact the society or nation, send it to us by any of the sources mentioned below.
