Fact Check: નેપાળ પૂર હોનારતમાં કાટમાળમાં દબેલી બાળકીને બચાવતો વાયરલ વીડિયો AI થી બનાવાયો છે

નવી દિલ્હી (વિશ્વાસ ન્યૂઝ). નેપાળમાં 26 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ આવેલ ભયાનક પૂરની તારાજીમાં જાનમાલનું ભારે નુકસાન થયું છે. બચાવ અભિયાન હેઠળ નેપાળના સુરક્ષાકર્મીઓ ઘણા લોકોને કાટમાળમાંથી સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢી રહ્યા છે. આ સાથે જોડીને સોશિયલ મીડિયા પર એક વીડિયો વાયરલ થઈ રહ્યો છે. જેમાં સુરક્ષાકર્મીઓને એક બાળકીને કાટમાળમાંથી બહાર કાઢતા અને બાદમાં તેને સૂપ પીવડાવતા જોઈ શકાય છે. કેટલાક યુઝર્સ દાવો કરી રહ્યા છે કે નેપાળના રસૂવા જિલ્લાના ટીમોરે ગામમાં સુરક્ષાકર્મીઓએ હોનારતના ત્રણ દિવસ પછી કાદવમાં દબેલી એક બાળકીને બચાવી.

વિશ્વાસ ન્યૂઝે વાયરલ દાવાની તપાસ કરી તો જાણવા મળ્યું કે નેપાળના સુરક્ષા દળોએ રસૂવા જિલ્લાના ટીમોરેથી કાટમાળમાં દબેલી બાળકીને બચાવી છે, પરંતુ આ દાવા સાથે વાયરલ થઈ રહેલો વીડિયો AI-નિર્મિત છે.

શું છે વાયરલ પોસ્ટ?

એક્સ યુઝર ‘Ajit Singh Rathi’ એ 31 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ એક વીડિયો શેર કર્યો છે. જેની સાથે લખ્યું છે, “નેપાળ : આ જોવું કોઈ ચમત્કારથી કમ નહોતું, ત્રણ દિવસ પછી મોતે પીછેહઠ કરવી પડી અને જિંદગી જીતી ગઈ. ત્રણ દિવસ સુધી હોનારતના કાદવમાં દબેલી છ વર્ષની બાળકીને નેપાળના સુરક્ષા દળોએ રેસ્ક્યૂ કરી. ઘટના નેપાળના રસૂવા જિલ્લાના ટીમોરે ગામની છે. પૂર અને ભૂસ્ખલનના કાટમાળમાં દબાયેલી રહ્યા પછી છ વર્ષની બાળકી મનીષાને જીવતી બહાર કાઢવામાં આવી.”

नेपाल : यह देखना किसी चमत्कार से कम नहीं था, तीन दिन बाद मौत को पीछे हटना पड़ा और जिंदगी जीत गई। तीन दिन तक आपदा के कीचड़ में दबी छह साल की बच्ची को नेपाल के सुरक्षा बलों ने रेस्क्यू किया।
घटना नेपाल के रसुवा जिले के टिमोरे गांव की है। बाढ़ और भूस्खलन के मलबे में दबी रहने के बाद… https://t.co/6WAq0v2pZL pic.twitter.com/tDsb4I6BFq

— Ajit Singh Rathi (@AjitSinghRathi) August 31, 2026

તપાસ

વાયરલ દાવાની તપાસ માટે અમે સૌથી પહેલા વીડિયોને ધ્યાનથી જોયો. આ બે ક્લિપ્સને મિશ્રિત કરીને બનાવવામાં આવ્યો છે. તેમાં પહેલી ક્લિપમાં બાળકીને કાટમાળમાંથી બહાર કાઢતા બતાવવામાં આવી છે, જ્યારે બીજી ક્લિપમાં બાળકીને સૂપ પીવડાવતા બતાવવામાં આવી છે. આના કીફ્રેમને ગૂગલ લેન્સ પર રિવર્સ ઈમેજ સર્ચ કરવા પર એક્સ યુઝર ‘Tibetan Frontline’ ના એકાઉન્ટ પર વીડિયોનું લાંબુ વર્ઝન મળ્યું.

Watch her beautiful eyes blink 💔

the brave girl of Nepal. The rescue team pulled her out of the marsh. She was still alive. This is a warrior daughter of Nepal.

The world is watching her now.

She fought death. She fought the flood. And she won.

For 20 hours she lay under the… pic.twitter.com/3OyaiGp8Sh

— Tibetan Frontline (@justice4_tibet) August 31, 2026

વીડિયોમાં કાટમાળમાંથી બાળકીને બહાર કાઢતી વખતે તેના મોંના કેટલાક ભાગોમાં માટી ચોંટેલી દેખાઈ નહીં. આનાથી અમને વીડિયો AI-નિર્મિત હોવાની શંકા ગઈ.

અમે બંને ક્લિપ્સને અલગ-અલગ કરીને ચકાસી.

પહેલી ક્લિપ

આને અમે AI ડિટેક્શન ટૂલ ‘હાઈવ મોડરેશન’ વડે ચેક કર્યું. તેમાં આને 77 ટકા AI-સંભવિત બતાવવામાં આવ્યું.

વધુ પુષ્ટિ માટે અમે વીડિયોને અમારા સહયોગી ‘ડીપફેક્સ એનાલિસિસ યુનિટ’ (DAU) સાથે શેર કર્યો, જે ‘ટ્રસ્ટેડ ઈન્ફોર્મેશન એલાયન્સ’ (TIA) ની એક પહેલ છે. DAU ની ટીમે આના કીફ્રેમને ‘AIorNot’ વડે ચેક કર્યું. તેમાં વીડિયોને 95 ટકા AI-સંભવિત બતાવવામાં આવ્યો.

‘WasItAI’ એ એવી શક્યતા સૂચવી હતી કે તેના કી-ફ્રેમ્સ (keyframes), અથવા તેના અમુક ભાગો, AI દ્વારા બનાવવામાં આવ્યા હતા.

બીજી ક્લિપ

અમે બીજી ક્લિપને ‘બિટ માઈન્ડ’ વડે ચેક કરી તો તેણે વીડિયો AI થી બનેલો હોવાની 75 ટકા સંભાવના દર્શાવી.

જ્યારે અમે ‘AIorNot’ નો ઉપયોગ કરીને આ ક્લિપના કીફ્રેમ્સ તપાસ્યા, ત્યારે તેમાં 61% સંભાવના જણાઈ હતી કે આ સામગ્રી AI સાધનોનો ઉપયોગ કરીને બનાવવામાં આવી હતી.

DAU ની ટીમે આના કીફ્રેમને ‘વોઝઈટએઆઈ’ વડે ચેક કર્યું. તેમાં વીડિયોના કીફ્રેમ AI થી બનેલા હોવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી.

DAU ના એનાલિસિસ અનુસાર, વીડિયોના એક કીફ્રેમમાં એક વ્યક્તિના હાથ કાદવમાં ભળેલા દેખાઈ રહ્યા છે. વાસ્તવમાં જ્યારે હાથ પર કાદવ લાગે છે ત્યારે તે હાથ ઉપરથી ચોંટેલો હોય છે, પરંતુ અહીં આંગળીઓ અને હથેળીઓ કાદવમાં ભળીને એક થઈ ગઈ છે.

તેમજ, બીજી ક્લિપમાં એક જગ્યાએ બેકગ્રાઉન્ડમાં હાજર બે લોકોના ચહેરા એક સરખા થઈ જાય છે.

આનાથી ખબર પડે છે કે વાયરલ વીડિયો AI ટૂલ્સની મદદથી બનાવવામાં આવ્યો છે.

આ પછી અમે આ અંગે ગૂગલ પર કીવર્ડ સર્ચ કર્યું. નેપાળના ‘આર્મ્ડ પોલીસ ફોર્સ’ના ફેસબુક પેજ પરથી 29 ઓગસ્ટ 2026ના રોજ એક બાળકીના બચાવ અભિયાનનો વીડિયો પોસ્ટ કરવામાં આવ્યો હતો. આ અનુસાર, “નેપાળની આર્મ્ડ પોલીસ ફોર્સની ટીમોરે રસૂવા ટીમે નેપાળી સેના સાથે મળીને ચલાવવામાં આવેલા સર્ચ અને રેસ્ક્યૂ ઓપરેશન દરમિયાન 28 ઓગસ્ટે પૂર અને ભૂસ્ખલનમાં દબેલી મનીષા મગરને સુરક્ષિત બહાર કાઢી અને હેલિકોપ્ટરથી હોસ્પિટલ પહોંચાડી.”

ઓરિજિનલ વીડિયો અને AI-નિર્મિત વીડિયો વચ્ચેનો તફાવત સ્પષ્ટ જોઈ શકાય છે.

શું છે સંદર્ભ?

નેપાળમાં આવેલ પૂરમાં જાનમાલનું ભારે નુકસાન થયું છે. ‘ધ કાઠમંડુ પોસ્ટ’ના 1 સપ્ટેમ્બર 2026ના રિપોર્ટ અનુસાર, “નેપાળમાં ગયા અઠવાડિયે આવેલ ભયાનક પૂરમાં મૃત્યુઆંક વધીને 987 થયો છે, જ્યારે 3,916 લોકો હજુ પણ ગુમ છે. ઓછામાં ઓછા 279 લોકો ઘાયલ થયા છે, જેમાંથી 111 લોકોની હજુ પણ સારવાર ચાલી રહી છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, નેપાળી સેનાની મેડિકલ ટીમોએ 2,740 લોકોની સારવાર કરી છે અને 11,800 થી વધુ લોકોને બચાવવામાં આવ્યા છે. બચાવ અને રાહત કામગીરી માટે નેપાળી સેના, નેપાળ પોલીસ અને આર્મ્ડ પોલીસ ફોર્સના 21 હજારથી વધુ સુરક્ષાકર્મીઓ તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે.

આ અંગેનો પૂરો રિપોર્ટ ઈકાંતિપુરની વેબસાઈટ પર પણ વાંચી શકાય છે.

નેપાળના પ્રવાસન વિભાગની વેબસાઈટ પર આપેલી માહિતી મુજબ, 31 ઓગસ્ટ 2026ની સાંજ સુધી ભારતના 183 નાગરિકો ગુમ હતા.

AI-નિર્મિત વીડિયો શેર કરનાર યુઝરની પ્રોફાઈલને અમે અંતમાં સ્કેન કરી. નવેમ્બર 2016માં બનેલા આ એક્સ એકાઉન્ટના 22 હજારથી વધુ ફોલોઅર્સ છે.

નિષ્કર્ષ: નેપાળમાં આવેલી પૂરની તારાજી પછી બચાવ અભિયાન દરમિયાન સુરક્ષાકર્મીઓએ રસૂવા જિલ્લાના ટીમોરેમાં એક બાળકીને કાટમાળમાંથી બહાર કાઢી છે, પરંતુ આ ઘટના સાથે જોડીને વાયરલ થઈ રહેલો વીડિયો AI-નિર્મિત છે.

Fact Check: મોદીએ ભગવાનને પાણીમાં ડૂબાડવાની વાત નથી કહી, વીડિયો અધૂરો છે

ટેગ્ઝ

• Girl Monkey Viral Video
• Nepal Flood AI Video
• Nepal Flood News
• Nepal Flood Viral Video