Fact Check: મધ્યપ્રદેશની રેલીનો ત્રણ વર્ષ જૂનો વીડિયો દિલ્હીમાં ‘કોકરોચ જનતા પાર્ટી’ના વિરોધ પ્રદર્શન સાથે જોડીને વાઈરલ કરાયો

નવી દિલ્હી (વિશ્વાસ ન્યૂઝ). શનિવાર (6 જૂન) ના રોજ દિલ્હીના જંતર મંતર પર કોકરોચ જનતા પાર્ટી (CJP) ના બેનર હેઠળ યોજાયેલા વિરોધ પ્રદર્શન સાથે જોડાયેલ એક વિડિઓ સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહ્યો છે, જેમાં મોટી ભીડ જોવા મળી રહી છે. કેટલાક યુઝર્સ તેને દિલ્હીમાં CJP વિરોધ પ્રદર્શન તરીકે શેર કરી રહ્યા છે.

વિશ્વાસ ન્યૂઝે તપાસ કરી અને શોધી કાઢ્યું કે વાયરલ વીડિયો ફેબ્રુઆરી 2023 માં મધ્યપ્રદેશના ભોપાલમાં આઝાદ સમાજ પાર્ટી (કાંશીરામ) ના પ્રમુખ ચંદ્રશેખર આઝાદ રાવણની જાહેર સભાનો છે. તેનો દિલ્હીમાં CJP વિરોધ પ્રદર્શન સાથે કોઈ સંબંધ નથી.

વાયરલ પોસ્ટ શું છે?

ઇન્સ્ટાગ્રામ યુઝર ‘અનિચુર્જમાન’ એ 6 જૂન, 2026 ના રોજ ‘કોકરોચ જનતા પાર્ટી’ હેશટેગ સાથે એક વીડિયો શેર કર્યો ( આર્કાઇવ લિંક ) અને લખ્યું, “ભારત આ દિવસ ક્યારેય ભૂલશે નહીં.” (અનુવાદ)

તપાસ

વાયરલ દાવાની ચકાસણી કરવા માટે, અમે પહેલા વિડિઓમાંથી એક કીફ્રેમ કાઢી અને ગૂગલ લેન્સનો ઉપયોગ કરીને તેને શોધ્યો. અમને આ વિડિઓ 6 જૂન, 2026 ના રોજ ‘નેક્સ્ટજેન રૂટ્સ’ યુટ્યુબ ચેનલ પર અપલોડ થયેલો મળ્યો. તેને “સત્તા પરિવર્તન” પ્રવાસ તરીકે શેર કરવામાં આવ્યો છે.

https://www.youtube.com/watch?v=u9kCsJhTRsI

વીડિયોમાં દેખાતા પોસ્ટર પર ભોપાલ લખેલું જોઈ શકાય છે.

અમે કીફ્રેમ્સનો ઉપયોગ કરીને આ છબી વધુ શોધતા રહ્યા અને 8 ઓગસ્ટ, 2023 ના રોજ ફેસબુક યુઝર ‘ભાગવત ગૌતમ – ભીમ આર્મી શિવપુરી’ ની પ્રોફાઇલ પર પોસ્ટ કરાયેલ એક ફોટો મળ્યો . તેમાં લખ્યું હતું, “મધ્ય પ્રદેશ ભોપાલ.”

વાયરલ વીડિયોના સ્ક્રીનશોટ અને આ ફેસબુક યુઝરના ફોટામાં સમાનતા જોઈ શકાય છે.

આ પછી, અમે કીવર્ડ્સનો ઉપયોગ કરીને ગુગલ પર આ વિશે શોધ કરી અને 3 ઓક્ટોબર 2025 ના રોજ ‘ભીમ આર્મી ગ્રુપ’ નામના ફેસબુક ગ્રુપ પર ચંદ્રશેખર આઝાદ રાવણની જાહેર સભાના કેટલાક ચિત્રો મળ્યા , જે અપલોડ કરતી વખતે ભોપાલના ભેલ દશેરા મેદાનના હોવાનું કહેવાય છે.

ગુગલ મેપ્સ પર આ સ્થાન શોધ્યું , ત્યારે અમને વાયરલ વીડિયોમાં દેખાતી ઇમારત મળી.

વાયરલ વીડિયોમાં દેખાતી ઇમારતો અને ગૂગલ મેપની છબીમાં સમાનતા જોઈ શકાય છે.

૧૨ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૩ ના રોજ ન્યૂઝ તક વેબસાઇટ પર પ્રકાશિત થયેલા અહેવાલ મુજબ , દલિત, આદિવાસી અને પછાત વર્ગના સંગઠનોના પ્રતિનિધિઓએ ૧૨ ફેબ્રુઆરીના રોજ ભોપાલના ભેલ દશેરા મેદાનમાં એક જાહેર સભામાં હાજરી આપી હતી. ચંદ્રશેખર આઝાદ રાવણે સભાને સંબોધિત કરી હતી. આ સભામાં જાતિગત વસ્તી ગણતરી, રાજ્ય સરકાર તરફથી પ્રમોશનમાં અનામત માટે કાયદો ઘડવાની માંગ અને બંધારણની નવમી અનુસૂચિમાં અનામતનો સમાવેશ સહિત ૧૫ થી વધુ માંગણીઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.

અમે ભોપાલના નાયડુનિયા ખાતેના રિપોર્ટર પ્રશાંત વ્યાસનો સંપર્ક કર્યો અને તેમને વાયરલ વીડિયો મોકલ્યો. તેમણે તેને ભોપાલમાં એક જાહેર સભાનો જૂનો વીડિયો ગણાવ્યો.

સંદર્ભ શું છે?

૬ જૂન, ૨૦૨૬ ના રોજ દિલ્હીના જંતર મંતર ખાતે “કોકરોચ જનતા પાર્ટી” ના બેનર હેઠળ એક વિરોધ પ્રદર્શન યોજાયું હતું. સીજેપીના સ્થાપક અભિજીત દિપકકેએ આ વિરોધ પ્રદર્શનનું નેતૃત્વ કર્યું હતું, જેમાં NEET-UG પેપર લીક અને અન્ય અનેક મુદ્દાઓ પર શિક્ષણ મંત્રી ધર્મેન્દ્ર પ્રધાનના રાજીનામાની માંગ કરવામાં આવી હતી. ૬ જૂનના રોજ આજ તકની વેબસાઇટ પર પ્રકાશિત થયેલા અહેવાલ મુજબ , મોટી સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનોએ વિરોધ પ્રદર્શનમાં ભાગ લીધો હતો, જેમાં સામાજિક કાર્યકર્તા સોનમ વાંગચુકનો પણ સમાવેશ થાય છે. સુપ્રીમ કોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની એક વિવાદાસ્પદ ટિપ્પણી બાદ “કોકરોચ જનતા પાર્ટી” વ્યંગાત્મક ઝુંબેશ શરૂ કરવામાં આવી હતી, જેમાં તેમણે યુવાનોને “કોકરોચ” તરીકે ઓળખાવ્યા હતા. જોકે, મુખ્ય ન્યાયાધીશે પાછળથી જણાવ્યું હતું કે તેમણે આ ટિપ્પણી નકલી ડિગ્રીઓ સાથે કાયદા વ્યવસાયમાં પ્રવેશ કરનારાઓ સામે કરી હતી.

તે યુઝરની ઇન્સ્ટાગ્રામ પ્રોફાઇલ સ્કેન કરી જેણે ભોપાલમાં જાહેર સભાનો વીડિયો શેર કર્યો હતો અને દાવો કર્યો હતો કે તે CJP વિરોધ પ્રદર્શન છે . માર્ચ 2018 માં બનાવેલા આ એકાઉન્ટના લગભગ 2,000 ફોલોઅર્સ છે.

નિષ્કર્ષ: ફેબ્રુઆરી 2023 માં મધ્યપ્રદેશના ભોપાલમાં ચંદ્રશેખર આઝાદ રાવણની જાહેર રેલીનો એક વીડિયો દિલ્હીના જંતર-મંતર પર ‘કોકરોચ જનતા પાર્ટી’ દ્વારા પ્રદર્શન તરીકે શેર કરવામાં આવી રહ્યો છે.

Fact Check: અણ્ણા હજારે ‘કોકરોચ જનતા પાર્ટી’ પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં હાજરી આપી રહ્યા હોવાનો દાવો ખોટો છે; વાયરલ તસવીર એઆઈ દ્વારા બનાવાઈ છે

ટેગ્ઝ

• Cockroach Janata Party