Fact Check: રશિયાના ભૂકંપ પછી સુનામીનો દાવો કરતો વાયરલ વીડિયો જૂનો છે અને દક્ષિણ આફ્રિકાનો છે

નવી દિલ્હી (વિશ્વાસ ન્યૂઝ). રશિયાના પૂર્વીય કામચાટકા દ્વીપકલ્પ નજીક 8.8 ની તીવ્રતાના શક્તિશાળી ભૂકંપ બાદ સુનામીની ચેતવણી જારી કરવામાં આવી છે. આ સંદર્ભમાં, સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સ એક વીડિયો શેર કરી રહ્યા છે જેમાં સુનામી જેવા વિશાળ મોજા ઉછળતા જોઈ શકાય છે. એવો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે આ રશિયામાં આવેલા ભૂકંપ પછી આવેલા સુનામીનો છે.

વિશ્વાસ ન્યૂઝે પોતાની તપાસમાં આ દાવો ખોટો સાબિત કર્યો છે. વાયરલ વીડિયો 2017 માં દક્ષિણ આફ્રિકાના ડર્બનમાં આવેલા વાવાઝોડાનો છે, જેને રશિયામાં આવેલા શક્તિશાળી ભૂકંપને કારણે સુનામી તરીકે શેર કરવામાં આવી રહ્યો છે. સમાચાર અહેવાલો અનુસાર, રશિયામાં 8.8 ની તીવ્રતાના શક્તિશાળી ભૂકંપ પછી, અમેરિકાએ અલાસ્કા અને હવાઈમાં સુનામીની ચેતવણી જારી કરી છે અને ગુઆમ અને માઇક્રોનેશિયા ટાપુઓ પર સુનામી વોચ રાખવામાં આવી છે.

વાયરલ શું છે?

સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સ ‘સનરાઇઝ ઇન્ડિયા ન્યૂઝ’ એ વાયરલ વીડિયો (આર્કાઇવ લિંક) શેર કર્યો અને લખ્યું, “રશિયામાં અત્યાર સુધીના સૌથી વિનાશક ભૂકંપમાંથી એક – રિક્ટર સ્કેલ પર 8.7 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ અનુભવાયો છે. ભૂકંપ પછી સુનામીની ચેતવણી જારી કરવામાં આવી છે, જેના કારણે દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં પરિસ્થિતિ વધુ ખરાબ થવાની આશંકા છે. જાનમાલનું મોટું નુકસાન થવાની શક્યતા છે, રાહત ટીમો ઘટનાસ્થળે સતર્ક છે. ૧૯૫૨ પછી આ પ્રદેશમાં આવેલો આ સૌથી શક્તિશાળી ભૂકંપ છે. ભૂકંપ પછી, રશિયા, જાપાન, અમેરિકા (હવાઈ, કેલિફોર્નિયા, વોશિંગ્ટન) સહિત ઘણા દેશોમાં સુનામીની ચેતવણી જારી કરવામાં આવી છે.

વિવિધ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર ઘણા અન્ય વપરાશકર્તાઓએ આ વિડિઓને સમાન અને સમાન દાવાઓ સાથે શેર કર્યો છે.

તપાસ

અમારી સમાચાર શોધમાં, અમને ઘણા અહેવાલો મળ્યા કે રશિયાના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં 8.8 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો હતો. બીબીસીના અહેવાલ મુજબ, બુધવારે સ્થાનિક સમય મુજબ સવારે 11.25 વાગ્યે રશિયાના કામચાટકા દ્વીપકલ્પમાં 8.8 ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ આવ્યો.

આ ભૂકંપ બાદ, જાપાન, રશિયા અને અમેરિકાના પશ્ચિમી દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોના લોકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ જવાની સૂચના આપવામાં આવી છે. ઉપરાંત, સુનામીના મોજાઓને કારણે, જાપાનમાં લગભગ 20 લાખ લોકોને તેમના સ્થળોએથી સ્થળાંતર કરવામાં આવ્યા છે.

વાયરલ વીડિયોમાં પણ, સુનામી જેવા મોજા દરિયાકાંઠે અથડાતા જોઈ શકાય છે. અમે વિષ્ણાસ ન્યૂઝના મેસેજ ચેક ટૂલ દ્વારા વાયરલ વીડિયો તપાસ્યો અને જાણવા મળ્યું કે આ વીડિયો વિવિધ ભૂકંપના સંદર્ભમાં ઘણી વખત વાયરલ થયો છે. અગાઉ, આ વીડિયો તુર્કીમાં આવેલા ભૂકંપના નામે વાયરલ થયો હતો, જે વાસ્તવમાં દક્ષિણ આફ્રિકાના ડરબનનો છે.

Fact Check: दक्षिण अफ्रीका में 2017 के सुनामी के वीडियो को तुर्किये का बताकर किया जा रहा शेयर

આ વીડિયો એક્સપ્રેસો શો નામની યુટ્યુબ ચેનલ પર લગભગ આઠ વર્ષ પહેલાં અપલોડ કરાયેલા બુલેટિનમાં જોઈ શકાય છે.

વીડિયો સાથે આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, ૧૨ માર્ચ, ૨૦૧૭ ના રોજ, ઉંચા મોજાઓને કારણે ડર્બનનો ઉત્તરીય બીચ બંધ કરવો પડ્યો હતો. આ દક્ષિણ આફ્રિકાના ડર્બનમાં બ્રાહિમા ફોફાના બીચ પર આવેલા દરિયાઈ તોફાનનું છે. વાયરલ વીડિયોનો વિઝ્યુઅલ ૧.૩૨ મિનિટની ફ્રેમમાં જોઈ શકાય છે.

આ જ વિડીયો સન ન્યૂઝપેપર્સ યુટ્યુબ ચેનલ પર પણ ઉપલબ્ધ છે, જે ૧૨ માર્ચ, ૨૦૧૭ ના રોજ આ જ સંદર્ભમાં શેર કરવામાં આવ્યો હતો. આપેલી માહિતી અનુસાર, દરિયાઈ મોજા ઉછળવાના કારણે ડર્બન બીચ બંધ કરવામાં આવ્યો હતો.

ત્યારબાદ અમે વાયરલ વીડિયો અંગે તુર્કીની ફેક્ટ ચેકિંગ સંસ્થા તાયિતનો સંપર્ક કર્યો. તેમણે અમને જણાવ્યું કે તુર્કીના અદાનામાં સુનામીનો કોઈ અહેવાલ નથી અને વાયરલ વીડિયો તુર્કીનો નહીં પણ દક્ષિણ આફ્રિકાનો છે.

અમારી તપાસમાં સ્પષ્ટ થયું છે કે જે વીડિયો વાયરલ થઈ રહ્યો છે તે રશિયામાં આવેલા ભૂકંપ પછી આવેલા સુનામીનો નથી, પરંતુ 2017માં દક્ષિણ આફ્રિકાના ડરબનમાં બ્રાહિમા ફોફાના બીચ પર આવેલા દરિયાઈ તોફાનનો છે.

સમાચાર એજન્સી એપીના અહેવાલ મુજબ, હવાઈ અને જાપાનના કેટલાક ભાગોમાં સુનામીની ચેતવણી હવે ડાઉનગ્રેડ કરવામાં આવી છે.

Hawaii and parts of Japan have downgraded their tsunami warnings to advisories after a powerful earthquake. Follow AP's live updates. https://t.co/GWAyJPMjkV

— The Associated Press (@AP) July 30, 2025

એપીના અન્ય એક અહેવાલ મુજબ, આ શક્તિશાળી ભૂકંપને કારણે કોઈ વ્યાપક જાનમાલના નુકસાનના કોઈ અહેવાલ નથી. જોકે, અધિકારીઓએ લોકોને દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોથી દૂર રહેવા કહ્યું છે. તેમનું કહેવું છે કે ખતરો હજુ ટળ્યો નથી.

One of the strongest earthquakes ever recorded struck Russia’s Far East early Wednesday, sending tsunami waves across the Pacific.

No substantial damage has been reported so far, but authorities warned people away from shorelines and said the risk could last more than a day. pic.twitter.com/t7OYIV1kYh

— The Associated Press (@AP) July 30, 2025

આ ભૂકંપ વિશેની અન્ય વિગતો, જેમાં ઇન્ટરેક્ટિવ નકશો, પ્રાદેશિક માહિતી અને અનુભવ અહેવાલો શામેલ છે, તે earthquake.usgs.gov પર જોઈ શકાય છે.

વાયરલ વીડિયો શેર કરનાર પેજને સોશિયલ મીડિયા પર લગભગ 20,000 લોકો ફોલો કરે છે.

निष्कर्ष: રશિયાના પૂર્વીય કામચાટકા દ્વીપકલ્પ નજીક 8.8 ની તીવ્રતાના ભૂકંપ પછી કેટલાક દેશોના દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં સુનામીની ચેતવણી જારી કરવામાં આવી હતી. જોકે, આ દાવા સાથે વાયરલ થઈ રહેલો વીડિયો રશિયાનો નથી પરંતુ 2017 માં દક્ષિણ આફ્રિકાના ડર્બનમાં બ્રાહિમા ફોફાના બીચ પર આવેલા વાવાઝોડાનો છે.

ટેગ્ઝ

• earthquake in russia video
• russia earthquake post
• russia news viral
• russia tsunami viral video
• video of Earthquakes in Russia