Fact Check:  ഖാസിം സുലൈമാനിയുടെ ശവസംസ്‌കാരത്തിൻ്റെ വൈറൽ വീഡിയോ ഇറാൻ്റെ നിലവിലെ സർക്കാരിനെ പിന്തുണച്ച് നടത്തിയ റാലിയായി തെറ്റായി ചിത്രീകരിച്ചു.

ന്യൂഡൽഹി (വിശ്വാസ് ന്യൂസ്) : 2025 ഡിസംബർ മുതൽ ഇറാനിയൻ സർക്കാരിനെതിരായ പ്രതിഷേധം തുടരുകയാണ്. ഈ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കിടയിൽ, ഒരു വീഡിയോ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ വൈറലാകുകയാണ്.അതിൽ  ഒരിടത്ത് ഒരു ജനക്കൂട്ടം ഒത്തുകൂടിയതായി കാണിക്കുന്നു. വീഡിയോ പങ്കുവെക്കുമ്പോൾ, ഇറാൻ സർക്കാരിനെ പിന്തുണച്ച് നടന്ന റാലികളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ദൃശ്യങ്ങളാണെന്നാണ് അവകാശവാദം.

വൈറൽ പോസ്റ്റിലെ അവകാശവാദം തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നതാണെന്ന് വിശ്വാസ് ന്യൂസ് അന്വേഷണത്തിൽ കണ്ടെത്തി. ഈ വീഡിയോ 2020 മുതലുള്ളതാണ്, ഇറാനിയൻ കമാൻഡറും ഖുദ്‌സ് സേനയുടെ തലവനുമായ ഖാസിം സുലൈമാനിയുടെ ശവസംസ്‌കാര ചടങ്ങിൽ ആളുകൾ പങ്കെടുക്കുന്നത് ഇതിൽ കാണിക്കുന്നു. ഇറാനിൽ ഇപ്പോൾ നടക്കുന്ന പ്രതിഷേധവുമായി തെറ്റായി ബന്ധപ്പെടുത്തിയാണ് പഴയ വീഡിയോ പ്രചരിക്കുന്നത്.

വൈറൽ പോസ്റ്റിൽ എന്താണ് ?

Facebook user 2026 ജനുവരി 6 ന് വീഡിയോ പങ്കിട്ട് എഴുതി, “ഇറാനിലെ സർക്കാരിനെ പിന്തുണച്ച് ഒരു വലിയ റാലി.”

ഈ  പോസ്റ്റിൻ്റെ ആർക്കൈവ് ചെയ്ത പതിപ്പ്  കാണാം, here:

അന്വേഷണം:

ഞങ്ങളുടെ അന്വേഷണം  ആദ്യം ഗൂഗിൾ ലെൻസ് ഉപയോഗിച്ച് വൈറലായ വീഡിയോ തിരഞ്ഞുകൊണ്ട് ആരംഭിച്ചു. ഈ  അന്വേഷണം ഞങ്ങളെ 2020 ജനുവരി 6-ന് വകാസി എന്ന് പേരുള്ള ഒരു X (മുമ്പ് ട്വിറ്റർ) ഹാൻഡിൽ അപ്‌ലോഡ് ചെയ്‌ത വീഡിയോയിലേക്ക് നയിച്ചു. അവിടെ നൽകിയിരിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, ഇത് ഖാസിം സുലൈമാനിയുടെ ശവസംസ്കാരത്തിൻ്റെ വീഡിയോയാണ്.

https://twitter.com/Wakazi/status/1214135672426115072

ഇതിൻ്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, ഞങ്ങൾ അന്വേഷണം തുടർന്നു. 2020 ജനുവരി 6-ന് ‘ഉസ്ബെക്കിസ്ഥാൻ ഒഫീഷ്യൽ’ എന്ന പേരിലുള്ള ഫേസ്ബുക്ക് പേജിൽ upload ചെയ്ത അതേ വീഡിയോ കണ്ടെത്തി. അമേരിക്ക കൊലപ്പെടുത്തിയ ഇറാൻ കമാൻഡറും ഖുദ്‌സ് സേനയുടെ തലവനുമായ സുലൈമാനിയുടെ സംസ്‌കാരച്ചടങ്ങിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ പങ്കെടുത്തു’ എന്നായിരുന്നു പോസ്റ്റ്.

ഈ വിഷയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വാർത്തകൾക്കായി തിരയുന്നതിനിടയിൽ, ഇറാൻ്റെ വാർത്താ വെബ്‌സൈറ്റായ മഷ്രെഗ് ന്യൂസിൽ 2020 ജനുവരി 5-ലെ report -ൽ വൈറലായ വീഡിയോയും ഞങ്ങൾ കണ്ടെത്തി. കമാൻഡർ ഖാസിം സുലൈമാനിയുടെ ശവസംസ്‌കാര ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കാൻ കാണപ്പെട്ട ജനക്കൂട്ടം തടിച്ചുകൂടിയെന്നാണ് റിപ്പോർട്ട്.

According to news reports, Soleimani was killed in a drone strike on January 3, 2020. Related news can be read on the websites of BBC, The Guardian, and CNBC. വാർത്താ reports പ്രകാരം, 2020 ജനുവരി 3-ന് ഒരു ഡ്രോൺ ആക്രമണത്തിലാണ് സുലൈമാനി കൊല്ലപ്പെട്ടത്. ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വാർത്തകൾ BBC, The Guardian, CNBC എന്നിവയുടെ വെബ്‌സൈറ്റുകളിൽ വായിക്കാം.

അടുത്തതായി, വൈറൽ  പോസ്റ്റുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിവരങ്ങൾ ഞങ്ങൾ പരിശോധിച്ചു. ഞങ്ങൾ ഇറാനിയൻ പത്രപ്രവർത്തക ഫാത്തിമ കരീം ഖാനെ സമീപിച്ചു. വീഡിയോ കമാൻഡർ ഖാസിം സുലൈമാനിയുടെ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങിൽ നിന്നുള്ളതാണെന്നും സമീപകാല പ്രതിഷേധങ്ങളുമായി അതിന് ബന്ധമില്ലെന്നും അവർ  പറഞ്ഞു.

പണപ്പെരുപ്പത്തിനും ദുർബലമായ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്കും എതിരെ ഇറാനിൽ ആരംഭിച്ച പ്രതിഷേധം ഇപ്പോൾ വലിയ തോതിൽ അക്രമാസക്തമായി മാറിയിരിക്കുന്നു എന്നത് ശ്രദ്ധേയം . പല നഗരങ്ങളിലും ആളുകൾ തെരുവിലിറങ്ങി, പലയിടത്തും സുരക്ഷാ സേനയുമായി അവരുടെ ഏറ്റുമുട്ടലുകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെടുന്നു. കുറഞ്ഞത് 30-35 പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും(killed) ആയിരക്കണക്കിന് പേർ അറസ്റ്റിലാവുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ടെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു(Reports suggest ). 

ഒടുവിൽ, തെറ്റായ അവകാശവാദവുമായി വീഡിയോ പങ്കിട്ട ഫേസ്ബുക്ക് ഉപയോക്താവ് ശൈലേന്ദ്ര ദീക്ഷിത്തിന്റെ അക്കൗണ്ട് ഞങ്ങൾ സ്കാൻ ചെയ്യുകയും ഉപയോക്താവിന് 6000 ഫോളോവേഴ്‌സ് ഉണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തുകയും ചെയ്തു

നിഗമനം: വൈറൽ പോസ്റ്റിലെ അവകാശവാദം തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നതാണെന്ന് വിശ്വാസ് ന്യൂസ് അന്വേഷണത്തിൽ കണ്ടെത്തി. ഈ വീഡിയോ 2020 മുതലുള്ളതാണ്, ഇറാനിയൻ കമാൻഡറും ഖുദ്‌സ് സേനയുടെ തലവനുമായ ഖാസിം സുലൈമാനിയുടെ ശവസംസ്‌കാര ചടങ്ങിൽ ആളുകൾ പങ്കെടുക്കുന്നത് ഇതിൽ കാണിക്കുന്നു. ഇറാനിൽ ഇപ്പോൾ നടക്കുന്ന പ്രതിഷേധവുമായി തെറ്റായി ബന്ധപ്പെടുത്തിയാണ് പഴയ വീഡിയോ പ്രചരിക്കുന്നത്.

ടാഗ്സ്

• Iran
• Qassem Soleimani