Fact Check: मोदींनी देवाला पाण्यात बुडवण्याविषयी म्हटले नाही, व्हिडिओ अर्धावट आहे

नवी दिल्ली (विश्वास न्यूज): सोशल मीडियाच्या वेगवेगळ्या प्लॅटफॉर्मवर पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या भाषणाची एक व्हिडिओ क्लिप खूप व्हायरल होत आहे. या व्हिडिओमध्ये पंतप्रधान मोदी कथितपणे असे म्हणताना दिसत आहेत की सर्व देवांना पाण्यात बुडवून केवळ भारत मातेचीच पूजा केली पाहिजे. या भाषणाला पंतप्रधान मोदींचे स्वतःचे विधान असल्याचे सांगत अनेक सोशल मीडिया युजर्स ते शेअर करत आहेत. व्हिडिओसोबत असा दावा केला जात आहे की पंतप्रधान मोदींनी देवी-देवतांचा अपमान केला आहे.

विश्वास न्यूजने व्हायरल पोस्टची सविस्तर तपासणी केली. हा दावा दिशाभूल करणारा असल्याचे सिद्ध झाले. वास्तविक, व्हायरल झालेला व्हिडिओ एडिट केलेला आहे. नरेंद्र मोदी २०१२ मध्ये गुजरातचे मुख्यमंत्री असताना ‘स्वामी विवेकानंद युवा संमेलनात’ बोलताना लोकांना विवेकानंदांच्या भाषणाबद्दल सांगत होते. व्हायरल व्हिडिओमध्ये छेडछाड करून तो चुकीच्या संदर्भासह शेअर केला गेला आहे.

काय आहे व्हायरल?

फेसबुक युजर ‘Wg Cdr Anuma Acharya’ ने २६ ऑगस्ट २०२६ रोजी एक व्हिडिओ क्लिप शेअर करत लिहिले, “मोदीजी म्हणाले होते की सर्व देवांना पाण्यात बुडवून टाका… आणि म्हणूनच त्यांनी संपूर्ण शहरात पाणी भरून ठेवले आहे, संसदेतही पाणी भरले आहे जेणेकरून तुम्हाला देवांना बुडवण्यासाठी इकडे-तिकडे जावे लागू नये. हे मी नाही सांगत आहे, हे भक्त सांगत आहेत.”

व्हायरल पोस्टमधील मजकूर जसाच्या तसा येथे लिहिला आहे. याला खरे मानून अनेक सोशल मीडिया युजर्स शेअर करत आहेत.

तपास

विश्वास न्यूजने व्हायरल व्हिडिओचे सत्य जाणून घेण्यासाठी सर्वप्रथम त्याचे अनेक की-फ्रेम्स काढले. त्यानंतर ते Google Lens टूलद्वारे सर्च केले. आम्हाला या संदर्भातील सर्वात जुना व्हिडिओ १२ जानेवारी २०१२ रोजी अपलोड केलेला आढळला. तो नरेंद्र मोदींच्या अधिकृत यूट्यूब चॅनेलवर पोस्ट करण्यात आला होता.

व्हिडिओमध्ये मोदी म्हणतात, “१९०२ मध्ये स्वामी विवेकानंदजी म्हणाले होते, जीवनाच्या शेवटच्या काळात म्हणाले होते की, ‘माझ्या देशवासियांनो, तुम्ही खूप देवांची पूजा करता, ईश्वराच्या मागे तुम्ही वेडे झाला आहात. सकाळी-संध्याकाळी आरती, धूप, माळ जपत राहता. वेळेची गरज आहे.’ बघा, ज्या माणसाने स्वतःचे तारुण्य देव मिळवण्यासाठी वेड्यासारखे घालवले होते, तो जीवनाच्या शेवटच्या टप्प्यावर पोहोचताना जगाला सांगतो, हिंदुस्थानला सांगतो की, तुमचे जे देव आहेत, तुम्ही जे ईश्वराच्या मागे वेडे होऊन बसला आहात, या सर्वच्या सर्व देवांना पाण्यात बुडवून टाका. कल्पना करू शकता, ज्या व्यक्तीने ईश्वरप्राप्तीसाठी घर सोडले होते, तो संसार सोडण्यापूर्वी सांगतो की तुम्ही तुमच्या सर्व ईश्वरांना पाण्यात बुडवून टाका आणि वेळेची हीच गरज आहे—तुमचा एकमेव आराध्य देव असावा, एकच तुमची माता असावी, एकच तुमचा ईश्वर असावा, एकच तुमची शक्ती असावा, आणि ती म्हणजे ‘मां भारती’. तुम्ही भारत मातेची पूजा करा, सर्व देवी-देवतांना बुडवून टाका. मित्रांनो, अध्यात्माचा प्रवास कोठून कुठे घेऊन जातो. एक ४० वर्षांचा तरुण संन्यासी, जो ईश्वरप्राप्तीसाठी घर सोडून निघाला होता, तो जगाला हे सांगण्याचे सामर्थ्य मिळवतो की तुम्ही तुमच्या ईश्वराला बुडवून टाका, मां भारतीची सेवा करा. एकच तुमचा आराध्य असावा.”

व्हिडिओमध्ये मोदी पुढे असे म्हणताना ऐकू येतात, “भावांनो आणि बहिणींनो, जर आपण स्वामी विवेकानंदांच्या या गोष्टी स्वीकारल्या असत्या, १०० कोटी देशवासियांनी मां भारतीसाठी स्वतःला झोकून दिले असते, तर आज आपण जगातील सर्वात समृद्ध देशांमध्ये असतो, जगातील सर्वोच्च देशात असतो. आपण विवेकानंदांची ती स्वप्ने पूर्ण करू शकत नाही का? मित्रांनो, आपण ठरवूया, ज्यांनी आपले जीवन झोकून दिले, ज्यांच्यात अध्यात्मिक चेतना प्रकट झाली होती, त्यांच्याकडून आपणही काहीतरी शिकू शकतो.”

पूर्ण व्हिडिओ पाहिल्यावर स्पष्ट झाले की, व्हायरल क्लिप ही या मूळ व्हिडिओच्या १३:२९ ते १५:५६ मिनिटांच्या मधील भाग आहे. यातील वेगवेगळ्या भागांना एडिट करून आणि विवेकानंदांचा संदर्भ हटवून व्हायरल क्लिप तयार करण्यात आली आहे.

व्हिडिओतील मंचावर गुजराती भाषेत ‘स्वामी विवेकानंद युवा परिषद’ असे लिहिलेले दिसले. याशिवाय त्यात गांधीनगरचाही उल्लेख होता. यावरून हे स्पष्ट होते की हा कार्यक्रम गुजरातच्या गांधीनगरमध्ये आयोजित करण्यात आला होता.

या माहितीच्या आधारे विश्वास न्यूजने गुगल सर्च केले. आम्हाला ‘द हिंदू’ची एक बातमी मिळाली. त्यात असे नमूद केले होते की गुजरात सरकारने स्वामी विवेकानंदांच्या १५० व्या जयंतीनिमित्त २०१२ हे वर्ष ‘युवा शक्ती वर्ष’ म्हणून साजरे करण्याचा निर्णय घेतला होता.

तपासणीदरम्यान विश्वास न्यूजने भारतीय जनता पक्षाचे राष्ट्रीय प्रवक्ते डॉ. विजय सोनकर शास्त्री यांच्याशी संपर्क साधला. त्यांनी पुष्टी करत सांगितले की नरेंद्र मोदींचा व्हायरल व्हिडिओ एडिट केलेला आहे. स्वामी विवेकानंदांचा संदर्भ देत नरेंद्र मोदींनी ही गोष्ट सांगितली होती.

काय आहे संदर्भ?

बेलूर मठाच्या वेबसाइटनुसार, स्वामी विवेकानंदांचा जन्म १२ जानेवारी १८६३ रोजी कोलकाता येथे झाला होता. त्यांचे वडील विश्वनाथ दत्त वकील होते. त्यांच्या आईचे नाव भुवनेश्वरी देवी होते. स्वामी विवेकानंदांचे निधन ४ जुलै १९०२ रोजी झाले.

शेवटी, ही खोटी पोस्ट करणाऱ्या युजरच्या अकाऊंटची तपासणी करण्यात आली. हे अकाऊंट मध्यप्रदेशातील विदिशा येथे राहणाऱ्या एका युजरचे असल्याचे आढळले.

निष्कर्ष: विश्वास न्यूजच्या तपासात व्हायरल पोस्ट दिशाभूल करणारी सिद्ध झाली. २०१२ मधील नरेंद्र मोदींचा एक अर्धा-अधुरा व्हिडिओ सोशल मीडियावर चुकीच्या दाव्यासह व्हायरल होत आहे. मोदी तेव्हा स्वामी विवेकानंदांच्या भाषणाचा संदर्भ देत बोलत होते. याच जुन्या व्हिडिओचा एक भाग संदर्भाशिवाय कापून, मोदींनी देवाचा अपमान केला आहे हे दाखवण्यासाठी शेअर केला जात आहे.

Fact Check: राहुल गांधींचा पुणे कार्यक्रम म्हणून व्हायरल होत असलेला हा व्हिडिओ मेक्सिकोमधील आहे.

टॅग्स

• Narendra Modi News
• PM Modi News
• PM Modi Speech
• Pm Modi Water Video
• viral video