X
X

Fact Check: કાશ્મીરમાં SPO ના મૃતદેહો વિશે બોલતા CRPF અધિકારીનો વીડિયો ડીપફેક છે

શહીદ SPO ના પાર્થિવ દેહો વિશે બોલતા CRPF ના SDG સંદીપ ખિરવારનો વીડિયો ડીપફેક છે. અસલી વીડિયોમાં AI-નિર્મિત ઓડિયો ઉમેરીને ખોટા દાવા સાથે વાયરલ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

નવી દિલ્હી (વિશ્વાસ ન્યૂઝ). જમ્મુ-કાશ્મીરના કિશ્તવાડમાં શહીદ થયેલા બે સ્પેશિયલ પોલીસ ઓફિસર્સ (SPO) પર બોલતા એક અધિકારીનો કથિત વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ થઈ રહ્યો છે. આમાં વર્દી પહેરેલા એક અધિકારીને બોલતા સાંભળી શકાય છે કે તેમની પાસે બંને SPO ના પાર્થિવ દેહોને એક ડમ્પરમાં મોકલવા સિવાય કોઈ વિકલ્પ નહોતો. આ વીડિયો શેર કરીને કેટલાક યુઝર્સ દાવો કરી રહ્યા છે કે કાશ્મીર પોલીસના વડાએ સ્વીકાર્યું છે કે શહીદોના મૃતદેહોને ડમ્પરમાં મોકલવા પડ્યા હતા.

વિશ્વાસ ન્યૂઝે આ દાવાની તપાસ કરી તો જાણવા મળ્યું કે આની સાથે વાયરલ થઈ રહ્યો વીડિયો ડીપફેક છે. અસલી વીડિયોમાં AI થી બનેલા ઓડિયોને ઉમેરીને વાયરલ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

શું છે વાયરલ પોસ્ટ?

એક્સ (X) યુઝર ‘Dr Sangram Gokulsingh Patil’ એ 17 નવેમ્બર 2026 ના રોજ એક વીડિયો પોસ્ટ કરતા લખ્યું, “કાશ્મીર પોલીસ વડાએ જણાવ્યું છે કે શહીદ થયેલા કિશ્તવાડ પોલીસના બે અધિકારીઓના મૃતદેહોને એક કચરો ઉપાડતી ગાડીમાં લઈ જવા પડ્યા. ભારતીય સેના દ્વારા કાશ્મીર પોલીસને એમ્બ્યુલન્સ આપવાનો ઇનકાર કર્યા બાદ, આ મૃતદેહોને કચરાની સાથે રાખવામાં આવ્યા હતા.”

આમાં અધિકારી બોલી રહ્યા છે, “વિસ્તારના તમામ સૈન્ય ટ્રક અને વાહનો વ્યસ્ત હતા તેથી અમારી પાસે બે શહીદ SPO કર્મીઓના પાર્થિવ દેહોને એક ડમ્પર ટ્રકમાં લઈ જવા સિવાય કોઈ વિકલ્પ નહોતો, પરંતુ અસલી મુદ્દો એ નથી કે તેમને ડમ્પરમાં લઈ જવામાં આવ્યા કે કચરાની ટ્રકમાં. તેમના પરિવારોને તેમના પ્રિયજનોના પાર્થિવ દેહ મળી ગયા. તેમને બીજું શું જોઈએ?”

તપાસ

વાયરલ દાવાની તપાસ માટે અમે સૌપ્રથમ વીડિયોના કી-ફ્રેમને ગૂગલ લેન્સ પર સર્ચ કર્યું. ‘ANI’ ના એક્સ હેન્ડલ પરથી 16 નવેમ્બર 2026 ના રોજ આનો અસલી વીડિયો પોસ્ટ કરવામાં આવ્યો હતો. વીડિયોમાં સેન્ટ્રલ રિઝર્વ પોલીસ ફોર્સ (CRPF) જમ્મુ-કાશ્મીર ઝોનના સ્પેશિયલ ડાયરેક્ટર જનરલ (SDG) સંદીપ ખિરવારને જોઈ શકાય છે. આ વીડિયોમાં તેઓ કિશ્તવાડમાં ગુમ થયેલા બે SPO ના મૃતદેહ મળવા પર કહી રહ્યા છે, “હું બસ એટલું જ કહી શકું છું, હું જે કહી શકું છું તે એ છે કે કોઈપણ જવાન, સુરક્ષાદળોના કોઈપણ વ્યક્તિના જીવનનું દરેક નુકસાન આપણા બધા માટે એક ઘણી મોટી ખોટ છે. અને અમે બધા શહીદો પ્રત્યે અમારું અત્યંત સન્માન વ્યક્ત કરીએ છીએ, અને અમે તેમના પરિવારોની સાથે ઊભા છીએ, અને અમે એ સુનિશ્ચિત કરીશું કે તેમને ન્યાય મળે, પરિવારને ન્યાય મળે. અને બસ આટલું જ.”

આ વીડિયોમાં અમને વાયરલ નિવેદન સંભળાયું નહીં.

આ આધારે કીવર્ડથી ગૂગલ સર્ચ કરવા પર અમને ‘CRPF શ્રીનગર’ ના એક્સ હેન્ડલ પરથી કરવામાં આવેલી પોસ્ટ મળી, જે આવી જ એક વાયરલ પોસ્ટના જવાબમાં 17 નવેમ્બર 2026 ના રોજ કરવામાં આવી હતી. આ મુજબ, “આ દાવો ખોટો અને ભ્રામક છે. વીડિયોમાં ડિજિટલ રીતે છેડછાડ કરવામાં આવી છે. આમાં CRPF ના SDG સંદીપ ખિરવારના નામે મનઘડંત ટિપ્પણી કરવામાં આવી હતી. સંદીપ ખિરવાર કાશ્મીર પોલીસ વડા નથી. આ ખોટી માહિતી ફેલાવવા અને ભારત વિરોધી વાર્તા બનાવવાનો એક પ્રયાસ છે.”

અસલી વીડિયોમાં AI થી છેડછાડની સંભાવનાને જોતા અમે વાયરલ થઈ રહેલા વીડિયોને AI ડિટેક્શન ટૂલ્સથી ચેક કર્યો. સૌપ્રથમ અમે તેને ‘diopter’ પર અપલોડ કર્યો. આમાં વીડિયોના ઓડિયોના આશરે 99 ટકા AI-નિર્મિત હોવાની સંભાવના નીકળી.

ત્યારબાદ અમે વીડિયોને AI ડિટેક્શન ટૂલ ‘aurigin’ પર અપલોડ કર્યો. આમાં પણ વીડિયોના AI થી બનેલા હોવાની સંભાવના 82 ટકા દર્શાવવામાં આવી.

વધારાની પુષ્ટિ માટે અમે અમારા સહયોગી ‘TIA’ (અગાઉ MCA) ની પહેલ ‘ડીપફેક્સ એનાલિસિસ યુનિટ’ (DAU) નો સંપર્ક કર્યો. DAU ના એનાલિસિસ મુજબ, ‘હિયા’ (Hiya) થી ચેક કરવા પર પણ આનો ઓડિયો 96 ટકા AI સંભવિત નીકળ્યો.

આનાથી એ સ્પષ્ટ થઈ ગયું કે વાયરલ થઈ રહ્યો વીડિયો ડીપફેક છે.

શું છે સંદર્ભ?

જમ્મુ-કાશ્મીરના કિશ્તવાડમાં 11 નવેમ્બર 2026 ના રોજ ગોળીબારની સૂચના બાદ બે SPO રશપાલ સિંહ અને બોબી ચંદ ગુમ થઈ ગયા હતા. ‘આજ તક’ ની વેબસાઈટ પર 15 નવેમ્બર 2026 ના રોજ પ્રકાશિત એક રિપોર્ટ મુજબ, સુરક્ષાદળના જવાનોને ઘટનાસ્થળથી આશરે બે કિલોમીટર દૂર 12 નવેમ્બરના રોજ બંનેના મૃતદેહ મળ્યા હતા. બંને જવાનોના પાર્થિવ દેહોને તેમના ગામ મોકલવામાં આવ્યા હતા. ભારતીય જનતા પાર્ટી (ભાજપ) ના ધારાસભ્ય શગુન પરિહારે આરોપ લગાવ્યો હતો કે બંને મૃતદેહોને કોફિન (તાબૂત) વગર એક ડમ્પરમાં રાખીને ગામ લાવવામાં આવ્યા હતા.

અમે ડીપફેક વીડિયો શેર કરનાર યુઝરની પ્રોફાઇલને અંતમાં સ્કેન કરી. એક વિશેષ વિચારધારાથી પ્રભાવિત આ યુઝરનું એકાઉન્ટ ફેબ્રુઆરી 2015 માં બન્યું હતું અને તેનું લોકેશન યુનાઇટેડ કિંગડમ આપવામાં આવ્યું છે. યુઝરના 27 હજારથી વધુ ફોલોઅર્સ છે.

નિષ્કર્ષ: શહીદ SPO ના પાર્થિવ દેહો વિશે બોલતા CRPF ના SDG સંદીપ ખિરવારનો વીડિયો ડીપફેક છે. અસલી વીડિયોમાં AI-નિર્મિત ઓડિયો ઉમેરીને ખોટા દાવા સાથે વાયરલ કરવામાં આવી રહ્યો છે.

  • Claim Review : કાશ્મીરના પોલીસ વડાએ કહ્યું કે જવાનોના મૃતદેહોને કચરો ઉપાડતી ગાડીમાંથી મોકલવા પડ્યા હતા.
  • Claimed By : X User- Dr Sangram Gokulsingh Patil
  • Fact Check : False

Know the truth! If you have any doubts about any information or a rumor, do let us know!

Knowing the truth is your right. If you feel any information is doubtful and it can impact the society or nation, send it to us by any of the sources mentioned below.

ટેગ્ઝ

Post your suggestion

No more pages to load

સબંધિત લેખ

Next pageNext pageNext page

Post saved! You can read it later