X

వాస్తవ తనిఖీ: జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, ఇందిరా గాంధీ కుటుంబం గురించి వైరల్‌ ప్రచారం, ఈ పోస్ట్‌లో చేసిన వాదనలన్నీ అబద్ధం

  • By Vishvas News
  • Updated: September 30, 2020

హైదరాబాద్‌ (విశ్వాస్ న్యూస్) : భారతదేశ ముగ్గురు మాజీ ప్రధాన మంత్రులు పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, ఇందిరా గాంధీ, రాజీవ్ గాంధీ కుటుంబం గురించి ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ పోస్ట్‌లో, ముగ్గురు రాజకీయ నాయకుల కుటుంబం గురించి భిన్నమైన వాదనలు చేశారు. విశ్వాస్ న్యూస్ తన వాట్సాప్ చాట్‌బాట్ (+91 95992 99372) లో ఫాక్ట్ చెక్ కోసం ఈ దావాను అందుకుంది. విశ్వాస్ న్యూస్ దర్యాప్తులో వైరల్ పోస్టులో ఉన్న వాదనలన్నీ అబద్ధమని తేలింది. ఈ పోస్ట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, ఇందిరా గాంధీ, రాజీవ్ గాంధీ కుటుంబం గురించి ప్రచారం చేయబడింది.

వైరల్‌ అవుతున్నది ఏంటి?
పండిట్ నెహ్రూ, ఇందిరా, రాజీవ్ గాంధీ కుటుంబానికి సంబంధించిన ఈ వాదన ఫేస్‌బుక్, వాట్సాప్, ట్విట్టర్ వంటి సోషల్ మీడియా ప్లాట్‌ఫామ్‌లలో వైరల్‌గా మారింది. ఫ్యాక్ట్‌చెక్ కోసం విశ్వాస్‌న్యూస్‌కు వాట్సప్ చాట్‌బాట్‌లో ఈ దావా వచ్చింది. బాబా బాడ్‌బోలి అనే ఫేస్‌బుక్ పేజీలో కూడా ఈ వైరల్‌ పోస్ట్‌ను షేర్‌ చేశారు. ఈ వైరల్ పోస్ట్ ప్రశ్న మరియు సమాధానంగా రూపొందించారు. దీనికి ఈ ముగ్గురు రాజకీయ నాయకులకు సంబంధించిన మొత్తం 10 ప్రశ్నలు ఉన్నాయి. మరియు 10 సమాధానాలు కూడా ఉన్నాయి. వైరల్ పోస్ట్ యొక్క 10 వ ప్రశ్నకు సమాధానంగా, ఈ పోస్ట్‌లోని అన్ని వాదనలు జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ యొక్క వ్యక్తిగత సహాయకుడు ఎంఓ మథాయ్ జీవిత చరిత్ర నుండి తీసుకోబడ్డాయని పేర్కొన్నారు.

ఈ పోస్ట్‌ను ఆర్కైవ్ చేసిన లింక్‌ను ఇక్కడ క్లిక్ చేయడం ద్వారా చూడవచ్చు.

దర్యాప్తు :
విశ్వాస్ న్యూస్ ఆ వైరల్‌ పోస్ట్‌లో ఆరోపించిన ప్రశ్నలను విభజించడం ద్వారా తన దర్యాప్తును ప్రారంభించింది. ఈ పోస్ట్ జవహర్ లాల్ నెహ్రూ యొక్క వ్యక్తిగత సహాయకుడు ఎం.ఓ. మథాయ్ జీవిత చరిత్ర ఆధారంగా రూపొందించిందని పేర్కొన్నారు. ఎం.ఓ.మథాయ్ పుస్తకాల గురించి ఇంటర్నెట్‌లో శోధిస్తున్నప్పుడు, ఆయన రాసిన రెండు పుస్తకాల గురించి మాకు సమాచారం దొరికింది. మొదటిపుస్తకం నెహ్రూ యుగం యొక్క జ్ఞాపకాలు.. రెండోది నెహ్రూతో నా అనుభవాలు. ఈ రెండు పుస్తకాల యొక్క ఆర్కైవ్ చేసిన సంస్కరణలు వరుసగా ఇక్కడ మరియు ఇక్కడ క్లిక్ చేయడం ద్వారా చదవవచ్చు.

వైరల్ పోస్ట్‌లో 10 ప్రశ్నలు మరియు వాటికి ఆరోపించిన సమాధానాలు ఉన్నాయి. విశ్వాస్ న్యూస్ ఈ వాదనలన్నింటినీ విడిగా పరిశీలించింది.

దావా సంఖ్య 1 :
వైరల్ పోస్ట్ యొక్క మొదటి ప్రశ్న, ‘తుసు రెహ్మాన్ బాయి అనే మహిళ ఎవరు?’
దానికి సమాధానం, ‘భారత మాజీ ప్రధాని జవహర్ లాల్ నెహ్రూ తల్లి !!!

దర్యాప్తు :
విశ్వాస్ న్యూస్ దర్యాప్తులో, తూసు రెహ్మాన్ బాయి పేరు ఎం.ఓమాథాయ్‌ రాసిన రెండు పుస్తకాలలోనూ లేదని తేలింది. భారతదేశ ప్రధాని పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ గురించి ఈ వాదన గురించి నిజం తెలుసుకోవడానికి మేము ఇంటర్నెట్‌లో శోధించాము. మేము భారత ప్రభుత్వ సాంస్కృతిక మంత్రిత్వ శాఖ యొక్క నెహ్రూ పోర్టల్ (nehruportal.nic.in) ను పరిశీలించాం. ఇక్కడ మాకు పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ కుటుంబ వృక్షం మొత్తం వచ్చింది. మీరు ఇక్కడ క్లిక్ చేయడం ద్వారా దానిని చూడవచ్చు.

భారత ప్రభుత్వ వెబ్‌సైట్‌లో పేర్కొన్న ఫ్యామిలీ ట్రీ ప్రకారం, పండిట్ నెహ్రూ తల్లి పేరు తుసు రెహ్మాన్ బాయి కాదు, స్వరూపరాణి.

దావా సంఖ్య 2 :
వైరల్ పోస్ట్ యొక్క రెండవ ప్రశ్న మరియు సమాధానం ఇలా ఉంది,
‘ప్రశ్న 2: జవహర్ లాల్ నెహ్రూ తండ్రి ఎవరు?
జ: మిస్టర్ ముబారక్ అలీ !!!’

దర్యాప్తు:
మథాయ్ యొక్క రెండు పుస్తకాలలో ఎక్కడా ఈ పేరు కూడా లేదు. పైన షేర్‌ చేసిన కుటుంబ వృక్షం ప్రకారం, పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ తండ్రి పేరు మోతీలాల్ నెహ్రూ.

దావా సంఖ్య 3 :
వైరల్ పోస్ట్ యొక్క మూడవ ప్రశ్న మరియు సమాధానం ఇలా ఉంది,
‘ప్రశ్న3: మోతీలాల్ నెహ్రూ మరియు జవహర్ లాల్ నెహ్రూ మధ్య సంబంధం ఏమిటి?
జ: ముబారక్ అలీ మరణం తరువాత తూసు రెహ్మాన్ బాయికి రెండవ భర్త మోతీలాల్ నెహ్రూ. మోతీలాల్ ముబారక్ అలీ ఉద్యోగం చేస్తున్నాడు మరియు ఆమె అతని రెండవ భార్య. మోతీలాల్ నెహ్రూ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూకు సవతి తండ్రి.’

దర్యాప్తు :
మథాయ్ పుస్తకంలో అలాంటి వాటి గురించి ప్రస్తావించలేదు. భారత ప్రభుత్వ అధికారిక నెహ్రూ పోర్టల్‌లో పండిట్ నెహ్రూ యొక్క ప్రారంభ జీవితం గురించిన సమాచారం ఉంది. దీని ప్రకారం, ‘జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ 1889 నవంబర్ 14 న అలహాబాద్‌లో జన్మించారు. అతని తండ్రి మోతీలాల్ నెహ్రూ ఒక ప్రముఖ న్యాయవాది మరియు మహాత్మా గాంధీ యొక్క ముఖ్యమైన న్యాయవాదులలో ఒకరు. అతని తల్లి స్వరూపరాణి. నెహ్రూ లాహోర్‌లో స్థిరపడిన ప్రఖ్యాత కాశ్మీరీ కుటుంబానికి చెందినవారు. ‘

దావా సంఖ్య 4 :
వైరల్ పోస్ట్ యొక్క నాల్గవ ప్రశ్న మరియు సమాధానం ఇలా ఉంది,
‘ప్రశ్న 4: జవహర్ లాల్ నెహ్రూ కాశ్మీరీ పండితుల కుటుంబంలో పుట్టారా?
జ: లేదు, తండ్రి మరియు తల్లి ఇద్దరూ ముస్లింలు. ‘

పండిట్ నెహ్రూ తండ్రి మోతీలాల్ నెహ్రూ, తల్లి స్వరూపరాణి హిందువులేనని భారత ప్రభుత్వ అధికారిక వెబ్‌సైట్‌లో కోట్ చేశారు. ఇది కాకుండా, జవహర్ లాల్ నెహ్రూ తన ఆత్మకథలో తన కాశ్మీరీ ఇంటిని ప్రస్తావిస్తూ, ‘మేము కాశ్మీరీలం. ఇది 200 సంవత్సరాలకు పూర్వం ఇల్లు అయి ఉండాలి, 18 వ శతాబ్దం ప్రారంభంలో మా పూర్వీకులు కీర్తి మరియు డబ్బు సంపాదించాలనే ఉద్దేశ్యంతో కాశ్మీర్ లోని అందమైన సరస్సుల క్రింద ఉన్న సారవంతమైన మైదానాలకు వచ్చారు. మొఘల్ సామ్రాజ్యం క్షీణించిన రోజులు అవి. ‘ అని రాశారు.

పండిట్ నెహ్రూ యొక్క ఆత్మకథను ఇక్కడ క్లిక్ చేయడం ద్వారా చదవవచ్చు.

దావా సంఖ్య 5 :
వైరల్ పోస్ట్ యొక్క ఐదవ ప్రశ్న మరియు సమాధానం ఇలా ఉంది,
‘ప్రశ్న 5: జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ తన సవతి తండ్రి కారణంగా హిందూ పేరును ఉంచారా?
జ: అవును, ఎందుకంటే ఈ పేరు ఒక పరదా. అయితే మోతీలాల్ కూడా కాశ్మీరీ పండిట్ కాదు. ‘

దర్యాప్తు:
ఈ దావా యొక్క వాస్తవం ఏంటో కూడా పైన చెప్పబడింది. భారత ప్రభుత్వ వెబ్‌సైట్‌లోని కుటుంబ వృక్షం ప్రకారం, పండిట్ నెహ్రూ తాత గంగాధర్ నెహ్రూ, తండ్రి మోతీలాల్ నెహ్రూ. తన పూర్వీకులు కాశ్మీర్ నుండి . ఢిల్లీకి వలస వచ్చిన కథను కూడా నెహ్రూ చెప్పారు.

దావా సంఖ్య 6 :
వైరల్ పోస్ట్ యొక్క ఆరవ ప్రశ్న మరియు సమాధానం ఇలా ఉంది,
‘ప్రశ్న 6: మోతీలాల్ తండ్రి ఎవరు మరియు అతని పేరులో పండిట్ ఎలా వచ్చి చేరింది ?
జ : ప్రజలు తమ కులాన్ని అడగడానికి ఎటువంటి అవకాశం ఇవ్వకుండా “పండిట్”ను ఈ పేరు ముందు చేర్చుకున్నారు. తలపై టోపీతో పండిట్ గంగాధర్ నెహ్రూ అలహాబాద్ వెళ్ళారు. అతని కుమారుడు మోతీలాల్ న్యాయవాద విద్యపూర్తి చేసి ఒక న్యాయ సంస్థలో పనిచేయడం ప్రారంభించాడు. ‘

దర్యాప్తు :
మథాయ్ పుస్తకంలో విశ్వాస్ న్యూస్ అలాంటి ప్రస్తావన కనుగొనలేదు. భారత ప్రభుత్వ వెబ్‌సైట్‌లోని ఫ్యామిలీ ట్రీ ఆధారంగా మోతీలాల్ నెహ్రూ తండ్రి గయాసుద్దీన్ ఖాజీ కాదు, గంగాధర్ నెహ్రూ. పండిట్ నెహ్రూ తన ఆత్మకథలో తన పూర్వీకుడు రాజ్ కౌల్ 1716 లో కాశ్మీర్ నుండి ఢిల్లీకి వలస వెళ్లారని రాశారు. కౌల్-నెహ్రూ ఈ పేరుతో సంబంధం కలిగి ఉన్నారని, తరువాత ఇది నెహ్రూ మాత్రమే అయిందని నెహ్రూ వ్రాశారు.

భారత ప్రభుత్వ వెబ్‌సైట్‌లోని కుటుంబ వృక్షంలో మోతీలాల్ నెహ్రూ తండ్రి గంగాధర్ నెహ్రూ గురించి సమాచారం ఉంది. దీని ప్రకారం గంగాధర్ నెహ్రూ 1827 లో జన్మించారు. అతను మోతీలాల్ నెహ్రూ తండ్రి. ఢిల్లీలో పోలీసు అధికారి. 1857 లో, అతను తన కుటుంబంతో ఢిల్లీ నుండి ఆగ్రాకు వెళ్ళాడు. అంటే, వైరల్ పోస్ట్‌లో పేర్కొన్న వాదన తప్పు.

దావా సంఖ్య 7 :
వైరల్ పోస్ట్ యొక్క 7 వ ప్రశ్న మరియు సమాధానం ఇలా ఉంది,
‘ప్రశ్న 7: మాజీ ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ తల్లిదండ్రులు ఎవరు?
జ: జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ సవతి తండ్రికి జన్మించిన మన్సూర్ అలీ (ముస్లిం), కమలా కౌల్ నెహ్రూ (కాశ్మీరీ పండిట్). ‘

దర్యాప్తు :
విశ్వాస్ న్యూస్ మథాయ్ పుస్తకాలలో అలాంటి ప్రస్తావన ఎక్కడా కనుగొనలేదు. నెహ్రూకు సవతి తండ్రి లేడని విశ్వాస్ న్యూస్ ఇప్పటికే పై దర్యాప్తులో తెలిపింది. ఇందిరా గాంధీ తండ్రి పండిట్ నెహ్రూ, తల్లి కమలా కౌల్. కమలా కౌల్ కు సంబంధించి భారత ప్రభుత్వ వెబ్‌సైట్ లోని ఫ్యామిలీ ట్రీలో సమాచారం ఇవ్వబడింది. దీని ప్రకారం, కమలా కౌల్ 1899 లో జన్మించారు. మరియు 1916 లో ఆమె జవహర్ లాల్ నెహ్రూను వివాహం చేసుకుంది. మనకు దొరికిన సమాచారం ప్రకారం, కమలా కౌల్ శాసనోల్లంఘన ఉద్యమంలో పాల్గొన్నారు, మరియు జనవరి 1931 లో జైలుకు కూడా వెళ్ళారు.

మథాయ్ పుస్తకంలో ఇందిరా, నెహ్రూలకు సంబంధించిన చాలా కథలు ఉన్నాయి, కానీ ఈ వైరల్ దావాలో పేర్కొన్న కోణంలో ఎలాంటి సమాచారం లేదు.

దావా సంఖ్య 8 :
వైరల్ దావా యొక్క 8 వ ప్రశ్న మరియు జవాబులో,
‘ప్రశ్న 8: మాజీ ప్రధాని రాజీవ్ గాంధీ తల్లిదండ్రులు ఎవరు?
జ: జహంగీర్ ఫిరోజ్ ఖాన్ (పెర్షియన్ ముస్లిం) మరియు ఇందిరా ప్రియదర్శిని నెహ్రూ అక్క మమునా బేగం ఖాన్.

దర్యాప్తు :
ఈ వైరల్ దావా కూడా అబద్ధం. మాజీ ప్రధాని రాజీవ్ గాంధీ తండ్రి ఫిరోజ్ గాంధీ, తల్లి ఇందిరా గాంధీ. అతని రెండవ కొడుకు పేరు సంజయ్ గాంధీ. ఈ వాదనలో ఇందిరా గాంధీ, ఫిరోజ్ గాంధీ, రాజీవ్ గాంధీ మరియు సంజయ్ గాంధీలకు ముస్లిం పేర్లు కూడా ఉన్నాయి. మథాయ్ పుస్తకంలో అలాంటి సమాచారం లేదు.


దావా సంఖ్య 9 :

వైరల్ వాదనకు 9 వ ప్రశ్న-సమాధానం ఇలా ఉంది,
‘ప్రశ్న 9: జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ (భారత మాజీ ప్రధాని), ముహమ్మద్ అలీ జిన్నా (పాకిస్తాన్ మాజీ ప్రధాని) మరియు షేక్ అబ్దుల్లా (కాశ్మీర్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి) ఒకరితో ఒకరు సంబంధం కలిగి ఉన్నారా?
జ: అవును. పైన పేర్కొన్న ముగ్గురు వ్యక్తుల తల్లులలో మోతీలాల్ నెహ్రూ ఒకరికి భర్తగా ఉన్నారు. జిన్నా తల్లి మోతీలాల్ నాల్గవ భార్య. అబ్దుల్లా మోతీలాల్ యొక్క 5 వ భార్య (అతని ఇంటి పనిమనిషి) ద్వారా. అందువల్ల, ఇద్దరికీ ఒకే తండ్రి ఉన్నారు. జవహర్‌లాల్ తండ్రి మోతీలాల్ జవహర్‌లాల్ సవతి తండ్రి. ‘

దర్యాప్తు :
ఈ వైరల్ దావా కూడా పూర్తిగా కల్పితమైనది. మథాయ్ పుస్తకంలో అలాంటి ప్రస్తావన లేదు. బయోగ్రఫీ.కామ్ ప్రకారం, మొహమ్మద్ అలీ జిన్నా 25 డిసెంబర్ 1876 న కరాచీలో జన్మించాడు. అతని తండ్రి జిన్నాభాయ్ పూంజ అనే ప్రసిద్ధ వ్యాపారవేత్త. అదేవిధంగా, షేక్ అబ్దుల్లా 1905 లో కాశ్మీర్లో జన్మించాడు, అతని తండ్రి పేరు షేక్ మొహమ్మద్ ఇబ్రహీం

దావా సంఖ్య 10 :
వైరల్ దావా యొక్క 10 వ ప్రశ్న మరియు సమాధానం ఇలా ఉంది,
‘ప్రశ్న 10: నేను చదివిన చరిత్ర పుస్తకాల్లో ఎటువంటి సమాచారం దొరకనప్పుడు, ఈ సమాధానాలన్నీ మీకు ఎక్కడ లభించాయి?
జ: ఎం.ఓ.మథాయ్‌ జీవిత చరిత్ర నుండి (జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ వ్యక్తిగత సహాయకుడు). ‘

దర్యాప్తు :
ఈ దావా కూడా తప్పు. వైరల్ వాదనలను ధృవీకరించే నెహ్రూ, ఇందిరా మరియు రాజీవ్ గాంధీ కుటుంబం గురించి ఎం.ఓ.మథాయ్‌ పుస్తకంలో ఎటువంటి వివరాలు లేవు.

విశ్వాస్ న్యూస్ ఈ వైరల్ వాదనల గురించి కాశ్మీర్ వ్యవహారాల నిపుణుడు మరియు కాశ్మీర్ నామా: చరిత్ర మరియు సమకాలీన పుస్తకం రచయిత అశోక్ కుమార్ పాండేతో మాట్లాడటం జరిగింది. ఈ వాదనలన్నింటినీ ఆయన క్రమపద్ధతిలో తిరస్కరించారు. భారత తొలి ప్రధాని పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ మరియు అతని కుటుంబం గురించి ఇటువంటి కల్పిత వాదనలు మరియు ప్రచారం నిరంతరం వైరల్ అవుతున్నాయని ఆయన అన్నారు. ఇది మోతీలాల్ నెహ్రూ అయినా, పండిట్ నెహ్రూ అయినా, అందరి కుటుంబ వృక్షం భారత ప్రభుత్వ నెహ్రూ పోర్టల్‌లో ఉందని ఆయన అన్నారు. ఆయన చెప్పిన ప్రకారం, మోతీలాల్ నెహ్రూకు జిన్నా మరియు షేక్ అబ్దుల్లాతో ఎటువంటి సంబంధం లేదు.

విశ్వాస్‌ న్యూస్ ఈ వాస్తవ తనిఖీలో భాగంగా మరింత వివరణ కోసం వీర్ కున్వర్ సింగ్ విశ్వవిద్యాలయంలో చరిత్ర అసిస్టెంట్ ప్రొఫెసర్ డాక్టర్ అజిత్ రాయ్‌తో కూడా మాట్లాడింది. పండిట్ నెహ్రూ, ఇందిరా గాంధీ, రాజీవ్ గాంధీ భారత మాజీ ప్రధానిలుగా ఉన్నారని ఆయన చెప్పారు. వాటి గురించి మొత్తం సమాచారం ప్రభుత్వ పత్రాల్లో లభిస్తుంది. డాక్టర్ అజిత్ రాయ్ మాట్లాడుతూ జవహర్ లాల్ నెహ్రూ కాశ్మీరీ పండిట్ అని, అది అందరికీ తెలిసిన విషయమని, ఆయన తన ఆత్మకథలో కూడా ఈ విషయాన్ని ప్రస్తావించారని పేర్కొన్నారు. సోషల్ మీడియాలో ఈ రాజకీయ నాయకుల మత గుర్తింపునకు సంబంధించి వైరల్‌ చేస్తున్న వాదనలు తప్పు అని డాక్టర్ అజిత్ రాయ్ కొట్టిపారేశారు.

ఈ వైరల్ వాదనను షేర్‌ చేసిన ఫేస్‌బుక్ పేజీ ‘బాబా బాడ్‌బోలి’ని విశ్వాస్ న్యూస్ సోషల్ స్కానింగ్ చేసింది. ఈ సోషల్‌ స్కానింగ్‌ చేసే సమయానికి ఈ ఫేస్‌బుక్‌ పేజీకి 1432 మంది ఫాలోవర్లు ఉన్నారు. ఈ పేజీ 13 డిసెంబర్ 2018 న క్రియేట్‌ చేశారు.

निष्कर्ष: భారతదేశానికి చెందిన ముగ్గురు మాజీ ప్రధానులు.. పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, ఇందిరా గాంధీ, రాజీవ్ గాంధీల గురించి వైరల్‌ అవుతున్న వాదనలన్నీ అబద్ధం మరియు కల్పితమైనవి. ఇది ఒక ప్రచారం, ఇది తరచూ వివిధ రూపాల్లో సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ వ్యక్తిగత సహాయకుడు ఎం.ఓ.మాథాయ్ పుస్తకాలలో వీటి గురించిన గురించి ప్రస్తావనే లేదు.

  • Claim Review : భారతదేశ ముగ్గురు మాజీ ప్రధాన మంత్రులు పండిట్ జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ, ఇందిరా గాంధీ, రాజీవ్ గాంధీ కుటుంబం గురించి ఒక పోస్ట్ సోషల్ మీడియాలో వైరల్ అవుతోంది. ఈ పోస్ట్‌లో, ముగ్గురు రాజకీయ నాయకుల కుటుంబం గురించి భిన్నమైన వాదనలు చేశారు.
  • Claimed By : బాబా బాడ్‌బోలి
  • Fact Check : False
False
    Symbols that define nature of fake news
  • True
  • Misleading
  • False

Know the truth! If you have any doubts about any information or a rumor, do let us know!

Knowing the truth is your right. If you feel any information is doubtful and it can impact the society or nation, send it to us by any of the sources mentioned below.

ట్యాగ్స్

సంబంధిత వ్యాసాలు

Post saved! You can read it later