Fact Check: SCO शिखर परिषदेचा असल्याचा सांगून, चीन आणि रशियाच्या राष्ट्राध्यक्षांसोबतचा पंतप्रधान मोदींचा 2018 चा फोटो करण्यात आला व्हायरल

नवी दिल्ली (विश्वास न्यूज). अमेरिकेने भारतावर केलेल्या करवाढीच्या आणि अलिकडेच झालेल्या शांघाय सहकार्य संघटनेच्या (एससीओ) शिखर परिषदेच्या दरम्यान सोशल मीडियावर एक फोटो व्हायरल होत आहे. व्हायरल झालेल्या या फोटोमध्ये पंतप्रधान नरेंद्र मोदी, चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग आणि रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांच्यासोबत दिसत आहेत. या फोटोसोबत असा दावा केला जात आहे की, हा फोटो नुकत्याच झालेल्या एससीओ शिखर परिषदेतील आहे.

विश्वास न्यूजला त्यांच्या तपासात आढळले की, व्हायरल केला जात असलेला दावा दिशाभूल करणारा आहे. पंतप्रधान मोदी, चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग आणि रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांचा हा फोटो डिसेंबर 2018 मध्ये अर्जेंटिना येथे झालेल्या जी20 शिखर परिषदेचा आहे. सात वर्षे जुना असलेला एक फोटो अलिकडच्या एससीओ शिखर परिषदेतील असल्याचा दावा करून केला जात आहे शेअर.

काय आहे व्हायरल पोस्टमध्ये?

फेसबुक वापरकर्ता राम सिंह याने 31 ऑगस्ट रोजी व्हायरल पोस्ट शेअर करताना लिहिले की, “या एका फोटोने अमेरिकेसह सर्व पाश्चात्य देशांचा पाया हादरवून टाकला आहे. भारत: नरेंद्र मोदी रशिया: व्लादिमीर पुतिन चीन: शी जिनपिंग, मिरची तर खूप तिखट लागेल.”

पोस्टची संग्रहित आवृत्ती येथे पाहा.

तपास 

आमचा तपास सुरू करून, आम्ही प्रथम गुगल लेन्सद्वारे व्हायरल फोटोचा शोध घेतला. शोध घेतल्यानंतर आम्हाला 7 डिसेंबर 2018 रोजी प्रकाशित झालेल्या गॅलरीमध्ये व्हायरल फोटोसारखाच एक फोटो सापडला. येथे दिलेल्या माहितीनुसार, हे जी20 शिखर परिषदेचे फोटो आहेत.

आम्ही टाईम टूल आणि कीवर्ड्सच्या मदतीने फोटोचा शोध घेण्यास सुरुवात केली. शोध घेत असताना आम्हाला हा फोटो एका न्यूज वेबसाइटवर प्रकाशित झालेल्या लेखात सापडला. फोटोसोबत दिलेल्या माहितीनुसार, “30 नोव्हेंबर 2018 रोजी, चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग (उजवीकडे), रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन (मध्यभागी) आणि भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी (डावीकडे) अर्जेंटिनाची राजधानी ब्यूनस आयर्स येथे झालेल्या जी-20 शिखर परिषदेच्या दरम्यान भेट घेताना.”

आमच्या शोधाच्या दरम्यान, आम्हाला त्याच प्रसंगाचा फोटो, 1 डिसेंबर 2018 रोजी पीएमओच्या सत्यापित एक्स हँडलवर पोस्ट केलेला आढळला.

Deepening engagement with valued development partners.

President Vladimir Putin, President Xi Jinping and PM @narendramodi participate in the RIC (Russia, India, China) trilateral in Buenos Aires. @KremlinRussia pic.twitter.com/G8zj5C1ezZ

— PMO India (@PMOIndia) November 30, 2018

तुम्हाला सांगण्यात येते की, चीनमध्ये नुकत्याच झालेल्या शांघाय सहकार्य संघटनेच्या बैठकीतून असे अनेक फोटो समोर आले आहेत, जे भारत, रशिया आणि चीन यांच्या दरम्यानची जवळीक दर्शवतात. तीन दिवसांच्या बैठकीत या तिन्ही देशांचे नेते अनेक वेळा एकमेकांना मोठ्या उत्साहाने भेटले.

व्हायरल पोस्टची पुष्टी करण्यासाठी, आम्ही आमच्या भागीदार दैनिक जागरणचे आंतरराष्ट्रीय बातम्यांचे वार्तांकन करणारे वरिष्ठ प्रतिनिधी जे. पी. रंजन यांच्याशी संपर्क साधला. त्यांनी आम्हाला सांगितले की, हा फोटो अनेक वर्षे जुना आहे.

आता दिशाभूल करणारी पोस्ट शेअर करणाऱ्या फेसबुक वापरकर्त्याचे सोशल स्कॅनिंग करण्याची वेळ आली होती. आम्हाला आढळले की, वापरकर्ता राम सिंगला 18 हजारांहून अधिक लोक फॉलो करतात. त्याच वेळी, या प्रोफाइलवरून एका विशिष्ट विचारसरणीने प्रेरित पोस्ट शेअर केल्या जातात.

काही दिवसांपूर्वी, फ्रान्सचे अध्यक्ष इमॅन्युएल मॅक्रॉन आणि युरोपीय नेत्यांचा एक फोटो व्हायरल झाला होता. यामध्ये, त्यांना, अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या ओव्हल ऑफिसबाहेर बसलेले दाखवले गेले होते. आम्ही त्याचाही तपास केला. संपूर्ण चौकशीविषयी येथे वाचा.

विश्वास न्यूजला त्यांच्या तपासात व्हायरल केला जात असलेला दावा दिशाभूल करणारा असल्याचे आढळून आले. पंतप्रधान मोदी, चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग आणि रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन यांचा हा फोटो डिसेंबर 2018 मध्ये अर्जेंटिना येथे झालेल्या जी20 शिखर परिषदेतील आहे. सात वर्षे जुना असलेला एक फोटो अलिकडच्या एससीओ शिखर परिषदेतील असल्याचा दावा करून केला जात आहे शेअर.

टॅग्स

• PM Modi
• sco 2025