Fact Check: महिलांना ब्युटी पार्लरमध्ये न जाण्याचे आवाहन करणारा पंतप्रधान मोदींचा व्हिडिओ डीपफेक आहे.

नवी दिल्ली (विश्वास न्यूज). पश्चिम आशियातील सध्याच्या तणावामुळे निर्माण झालेल्या ऊर्जा संकटाच्या पार्श्वभूमीवर, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी अलीकडेच लोकांना पेट्रोल, डिझेल आणि स्वयंपाकाचा गॅस वाचवण्याचे आवाहन केले आहे. यासंबंधीचा एक व्हिडिओ सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहे. यामध्ये, पंतप्रधान मोदी महिलांना ब्युटी पार्लरमध्ये जाणे टाळण्याचे आवाहन करत असल्याचे ऐकू येत आहे.

विश्वास न्यूजने तपास केला असता, व्हायरल झालेला व्हिडिओ डीपफेक असल्याचे आढळले. पंतप्रधान मोदींनी असे कोणतेही आवाहन किंवा विधान केलेले नाही. ऊर्जा संवर्धनाचे आवाहन करणाऱ्या पंतप्रधान मोदींच्या भाषणातील एका भागाच्या जागी एआयने तयार केलेला एक क्लोन ऑडिओ टाकून हा खोटा दावा करण्यात आला आहे.

ती व्हायरल पोस्ट काय आहे?

फेसबुक वापरकर्ता ‘मैसर खान’ यांनी १७ मे, २०२६ रोजी एक व्हिडिओ ( आर्काइव्ह लिंक ) शेअर केला आहे . त्यामध्ये पंतप्रधान मोदी असे म्हणताना दिसत आहेत, “जर आपण ब्युटी पार्लरला जाणे कमी केले, तर ते देखील एक महान देशभक्तीचे कृत्य आहे.”

यासोबतच, या विधानावर टीका करणाऱ्या एका महिलेचा व्हिडिओ देखील जोडण्यात आला आहे.

तपास

व्हायरल झालेल्या दाव्याची पडताळणी करण्यासाठी, आम्ही कीवर्ड वापरून गूगलवर शोध घेतला, परंतु त्या दाव्याची पुष्टी करू शकेल असा कोणताही अहवाल आम्हाला आढळला नाही.

त्यानंतर आम्ही व्हिडिओमधून महत्त्वाचे भाग काढून ते गूगल लेन्स वापरून शोधले. या कार्यक्रमाचा व्हिडिओ ‘नरेंद्र मोदी’ या यूट्यूब चॅनलवर अपलोड केलेला आहे. ही व्हायरल क्लिप १२:५५ मिनिटांनंतर पाहता येते. मात्र, यामध्ये पंतप्रधान मोदी जेवणातील तेल कमी करण्याबद्दल बोलताना दिसत आहेत. ते म्हणतात की, जर देशवासियांनी त्यांच्या जेवणातील तेलाचा वापर कमी केला, तर ती सुद्धा देशभक्तीच आहे.

१० मे २०२६ रोजी अपलोड केलेला हा व्हिडिओ हैदराबादमधील एका सभेतील आहे, जिथे पंतप्रधान मोदींनी लोकांना इंधन वाचवण्यासाठी घरून काम करण्याचे, स्वदेशी वृत्ती अंगीकारण्याचे आणि वर्षभर सोने खरेदी न करण्याचे आवाहन केले होते. या व्हिडिओमध्ये कुठेही पंतप्रधान मोदी ब्युटी पार्लरला भेट न देण्याचा सल्ला देणारे व्हायरल विधान करताना ऐकू येत नाहीत.

यावरून हे स्पष्ट होते की व्हायरल झालेला व्हिडिओ बनावट आहे. तो व्हिडिओ एआयने तयार केला असण्याची शक्यता लक्षात घेऊन, आम्ही ‘हाईव्ह मॉडेशन’ या एआय डिटेक्शन टूलद्वारे व्हिडिओमधील पंतप्रधान मोदींच्या भाषणाचा भाग देखील तपासला. त्यात असे आढळून आले की, ते भाषण ८८% पेक्षा जास्त एआय-निर्मित होते.

आम्ही या क्लिपमधील ऑडिओ ‘Hiya’ आणि ‘Truth Scan’ या एआय व्हॉइस डिटेक्टर साधनांच्या मदतीने तपासला. दोन्ही साधनांनी तो एआयने तयार केल्याची पुष्टी केली.

आम्ही या प्रकरणी भाजपचे प्रवक्ते विजय सोनकर शास्त्री यांच्याशी संपर्क साधला, त्यांनी व्हायरल क्लिप बनावट असल्याचे सांगून फेटाळून लावले.

संदर्भ काय आहे?

पश्चिम आशियातील सध्याच्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर, पंतप्रधान मोदींनी हैदराबादमधील एका सभेत लोकांना इंधनाची बचत करण्याचे आवाहन केले. हे १० मे २०२६ रोजी एबीपी न्यूजच्या वेबसाइटवर प्रकाशित झालेल्या एका अहवालात वाचता येईल .

डीपफेक व्हिडिओ व्हायरल करणारा फेसबुक वापरकर्ता एका विशिष्ट विचारसरणीने प्रभावित असून त्याचे सुमारे ५५०० फॉलोअर्स आहेत.

निष्कर्ष: हैदराबादमधील एका सभेत, पंतप्रधान मोदींनी पश्चिम आशियातील सध्याच्या तणावामुळे निर्माण झालेल्या ऊर्जा संकटाच्या पार्श्वभूमीवर लोकांना इंधनाची बचत करण्याचे आवाहन केले. त्या व्हिडिओचा काही भाग एआय (AI) वापरून संपादित करण्यात आला आहे आणि तो प्रसारित केला जात आहे. त्यांनी महिलांच्या ब्युटी पार्लरला भेट देण्याबाबत कोणतेही विधान केले नाही.

Fact Check: ‘द हिंदू’चे व्हायरल आर्काइव्ह पेज, ज्यात इंदिरा गांधींनी १९६७ मध्ये सोने खरेदी न करण्याचे आवाहन केल्याचा दावा आहे, तो FAKE आहे

टॅग्स

• PM Modi fuel saving video
• PM Modi News
• PM Modi Viral Video
• viral video