Fact Check: अभिजीत दीपकेच्या कानशिलात लगावल्याचा व्हिडिओ जुना; मुंबईतील CEC विरोधातील निदर्शनांशी काहीच नाही संबंध

नवी दिल्ली (विश्वास न्यूज). भारतीय निवडणूक आयोग सध्या आपल्या कार्यपद्धती आणि आयुक्तांमधील अंतर्गत मतभेदांमुळे वादाच्या भोवऱ्यात सापडला आहे. ‘विशेष सखोल पुनरावलोकन’ (SIR) प्रक्रिया योग्यरित्या राबवण्यात अपयश आल्याचा आरोपही आयोगावर करण्यात आला आहे. या मुद्द्यावरून, ‘कॉकरोच जनता पार्टी’चे (CJP) संस्थापक अभिजित दीपके यांच्या नेतृत्वाखाली २ ऑक्टोबर २०२६ रोजी मुंबईत ‘जेल भरो आंदोलन’ करण्यात आले. आता, या आंदोलनाशी संबंधित दीपके यांचा एक व्हिडिओ सोशल मीडियावर वेगाने व्हायरल होत आहे.

व्हिडिओमध्ये अभिजीत हा दीपकेसह लोकांच्या एका समूहामध्ये दिसत आहे. अचानक, काहीजण दीपकेवर हल्ला करतात आणि त्याला थप्पड मारू लागतात. २ ऑक्टोबर रोजी मुंबईत झालेल्या एका आंदोलनादरम्यान दीपकेला थप्पड मारण्यात आली होती, असा दावा करत हा व्हिडिओ शेअर केला जात आहे.

‘विश्वास न्यूज’च्या (Vishvas News) तपासात असे आढळून आले की, व्हायरल झालेला दावा खोटा आहे. वास्तविक, हा व्हायरल व्हिडिओ जून २०२६ मध्ये जयपूरमध्ये घडलेल्या एका घटनेचा आहे. ‘नीट’ (NEET) परीक्षेची प्रश्नपत्रिका फुटल्याच्या निषेधार्थ दीपक १५ जून २०२६ रोजी जयपूरला पोहोचला होता. आपल्या समर्थकांमध्ये असताना एका व्यक्तीने त्याला थप्पड मारली; मात्र, त्या आरोपीला त्वरित ताब्यात घेण्यात आले.

काय व्हायरल होत आहे?

३ ऑक्टोबर २०२६ रोजी हा व्हायरल व्हिडिओ शेअर करताना फेसबुक वापरकर्ता ‘संजीव चौधरी’ याने कॅप्शनमध्ये लिहिले: “आपण नक्कीच स्वातंत्र्य मिळवू… केवळ मुंबईतच नाही, तर जेव्हा जेव्हा ते हे स्वातंत्र्य मागण्यासाठी येतील—अशा प्रत्येक आंदोलनाच्या ‘शुभ मुहूर्तावर’—त्या ‘झुरळ’ दीपकला… एक थप्पड… एक थप्पड… एक थप्पड द्या.”

या पोस्टची अर्काइव्ह केलेली लिंक येथे पहा.

तपास

व्हायरल झालेला दावा पडताळण्यासाठी, आम्ही संबंधित कीवर्ड्स वापरून गुगलवर शोध घेतला. आम्हाला ‘दैनिक जागरण’च्या वेबसाइटवर या दाव्याशी संबंधित एक बातमी आढळली. ही बातमी १५ जून २०२६ रोजी प्रकाशित झाली होती. बातमीनुसार, “अभिजित दीपके हे जयपूरमधील शहीद स्मारकाजवळ ‘नीट’ (NEET) परीक्षेची प्रश्नपत्रिका फुटल्याच्या विरोधात आंदोलन करत होते. आंदोलनादरम्यान, जमावातून दोन तरुण पुढे आले आणि त्यांनी ‘कॉकरोच जनता पार्टी’च्या संस्थापकाच्या कानशिलात लगावली.”

१५ जून २०२६ रोजी ‘एनडीटीव्ही’ (NDTV) च्या संकेतस्थळावर प्रकाशित झालेल्या एका वृत्तानुसार, दीपकवर झालेल्या हल्ल्यानंतर पोलिसांनी पाच-सहा जणांना ताब्यात घेतले आणि त्यांना विधायकपुरी पोलीस ठाण्यात नेले. पोलिसांनी ताब्यात घेतलेल्या तरुणांची चौकशीही केली. त्याला थप्पड मारणाऱ्या तरुणांपैकी एकाने सांगितले, “मी एक राष्ट्रवादी आहे; या लोकांची मानसिकता ‘जिहादी’ आहे. पेपरफुटी हे त्यांच्यासाठी केवळ एक निमित्त आहे.”

अधिक माहितीसाठी आम्ही जयपूरमधील ‘दैनिक जागरण’चे वार्ताहर नरेंद्र शर्मा यांच्याशी संपर्क साधला. त्यांनी आम्हाला सांगितले की, अभिजीत दीपके यांचा जो व्हिडिओ व्हायरल होत आहे, तो जुना असून तो जयपूरमध्ये ‘नीट’ (NEET) परीक्षेची प्रश्नपत्रिका फुटल्याच्या विरोधात झालेल्या आंदोलनाशी संबंधित आहे. दीपके जून २०२६ मध्ये तिथे आंदोलनासाठी आले होते आणि त्यावेळी काही तरुणांनी त्यांच्यावर हल्ला केला होता.

याचा संदर्भ काय आहे?

‘द इंडियन एक्सप्रेस’ने २५ सप्टेंबर २०२६ रोजी एक अहवाल प्रकाशित केला. या अहवालात असा दावा करण्यात आला होता की, ‘विशेष सखोल पुनरावृत्ती’ (SIR) प्रक्रियेसह अनेक मुद्द्यांवर निवडणूक आयुक्तांमध्ये मतभेद होते. हा अहवाल प्रसिद्ध झाल्यानंतर, मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार आणि निवडणूक आयुक्त सुखबीर सिंग संधू व विवेक जोशी यांनी २७ सप्टेंबर २०२६ रोजी एक बैठक घेतली. त्यानंतर आयोगाने स्पष्ट केले की, SIR शी संबंधित सर्व महत्त्वाचे निर्णय निवडणूक आयुक्तांनी एकमताने घेतले होते.

*द इंडियन एक्सप्रेस* मध्ये हा अहवाल प्रसिद्ध झाल्यानंतर, ‘कॉकरोच जनता पार्टी’चे (CJP) संस्थापक अभिजित दीपके यांनी आंदोलनाची घोषणा केली. २ ऑक्टोबर २०२६ रोजी, म्हणजेच गांधी जयंतीच्या दिवशी, त्यांनी आणि त्यांच्या समर्थकांनी मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याची मागणी करत मुंबईत निदर्शने केली. या आंदोलनापूर्वी, देशातील लोकशाही वाचवण्यासाठी आपण ही चळवळ सुरू करत असल्याचे दीपके यांनी एका पत्रकार परिषदेत सांगितले होते. याव्यतिरिक्त, त्यांनी मुख्य निवडणूक आयुक्तांनी एसआयआर (SIR) मधील अनियमितता मान्य करावी आणि आपल्या पदाचा राजीनामा द्यावा, अशी मागणी केली होती.

दीपक यांनी या पत्रकार परिषदेत तीन मागण्या मांडल्या. पहिली म्हणजे, ज्ञानेश कुमार यांच्यावर फौजदारी गुन्हे दाखल करून या प्रकरणाची चौकशी करण्यात यावी. दुसरी, एसआयआर (SIR) प्रक्रिया थांबवण्यात यावी आणि सर्व निवडणुका २०२५ च्या मतदार यादीच्या आधारे घेतल्या जाव्यात. तिसरी, निवडणूक आयुक्तांची निवड प्रक्रिया निष्पक्ष आणि पारदर्शक असावी. संपूर्ण अहवाल येथे वाचता येईल.

शेवटी, आम्ही त्या वापरकर्त्याच्या खात्याची तपासणी केली ज्याने दीपकचा एक जुना व्हिडिओ चुकीच्या दाव्यासह शेअर केला होता. आम्हाला असे आढळले की, हा वापरकर्ता १७ जुलै २०११ पासून फेसबुकवर सक्रिय आहे.

निष्कर्ष: ‘विश्वास न्यूज’च्या तपासात असे आढळून आले की, अभिजीतला थप्पड मारतानाचा तो व्हिडिओ जून २०२६ मधील आहे. त्यावेळी ‘नीट’ (NEET) पेपरफुटीच्या प्रकरणाविरोधात निदर्शने करण्यासाठी तो जयपूरला आला होता.

Fact Check: स्पेनच्या चर्चमध्ये भगवान गणेशाची मूर्ती आणल्याचा व्हिडिओ २०२६ मधील नसून २०१७ मधील आहे