Fact Check: शाहरुख खान यांनी नाही भाजप नेता संगीत सोम यांच्या विरोधात केले वक्तव्य, डीपफेक व्हिडिओ वायरल

नई दिल्ली (विश्वास न्यूज). भाजपचे माजी आमदार संगीत सोम यांनी काही वृत्तवाहिन्यांशी बोलताना शाहरुख खान यांना ‘देशद्रोही’ म्हटले होते. त्यानंतर, शाहरुख खान यांचा एक कथित व्हिडिओ आता सोशल मीडियावर व्हायरल होत आहे. त्यामध्ये ते संगीत सोम यांना प्रत्युत्तर देताना दिसत आहेत.

सोशल मीडियावरील अनेक वापरकर्ते हा व्हिडिओ खरा असल्याचे समजून त्याला पसरवत आहेत. आमच्या तपासात तो डीपफेक असल्याचे सिद्ध झाले आहे. शाहरुख खान यांच्या 10 वर्षे जुन्या व्हिडिओमधून एक भाग काढून आणि त्यात एआय वापरून ऑडिओ जोडून हा डीपफेक व्हिडिओ तयार करण्यात आला आहे.

खरे तर, बांगलादेशमध्ये हिंदूंवरील हत्या आणि अत्याचारांच्या पार्श्वभूमीवर, बीसीसीआयने कोलकाता नाईट रायडर्स (केकेआर) ला बांगलादेशी खेळाडू मुस्तफिजूर रहमानला त्यांच्या संघातून काढून टाकण्यास सांगितले. तेव्हापासूनच शाहरुख खान यांना त्यांच्या विरोधकांकडून सतत लक्ष्य केले जात आहे. शाहरुख हे कोलकाता नाईट रायडर्स (केकेआर) चे मालक आहेत.

काय होत आहे व्हायरल 

7 जानेवारी रोजी एका फेसबुक वापरकर्त्याने एक व्हिडिओ पोस्ट केला होता, ज्यामध्ये दावा करण्यात आला होता की, शाहरुख खान यांनी संगीत सोमला प्रत्युत्तर दिले आहे. व्हिडिओमध्ये शाहरुख खान संगीत सोमला प्रत्युत्तर देताना दिसत आहेत.

त्याचप्रमाणे, एका पोस्टमध्ये असा दावा करण्यात आला होता की, शाहरुख खान यांनी म्हटले आहे की, जर मी बांगलादेशी खेळाडूला माझ्या संघात ठेवल्याबद्दल मी देशद्रोही आहे, तर अमित शाहांचा मुलगा जय शाह कोण आहे, जो बांगलादेश आणि पाकिस्तानसोबत सामने आयोजित करत आहे?

व्हायरल पोस्टमधील मजकूर येथे जसाचा तसा लिहिण्यात आला आहे. बरेच वापरकर्ते तो खरा असल्याचा समजून त्याला शेअर करत आहेत. व्हायरल पोस्टची संग्रहित आवृत्ती येथे आणि येथे पाहता येईल.

तपास 

आम्ही शाहरुख खान यांच्या व्हायरल व्हिडिओची तपासणी स्कॅनिंग करून सुरू केली. व्हिडिओमध्ये शाहरुख खान यांच्या मागे The University of Edinburgh लिहिलेले आढळले. येथून एक सुगावा घेत, आम्ही युट्युब वर मूळ व्हिडिओ शोधण्यास सुरुवात केली. हा एक संकेत म्हणून घेऊन, आम्ही यूट्यूब वर मूळ व्हिडिओ शोधण्यास सुरुवात केली.

The University of Edinburgh च्या चॅनलवर शाहरुख खान यांचे एक 10 वर्षे जुने भाषण आढळले. हा व्हिडिओ 16 ऑक्टोबर 2015 रोजी अपलोड करण्यात आला होता. त्यात शाहरुख खान यांनी व्हायरल व्हिडिओमध्ये असलेले कपडे घातले आहेत. दोन्ही व्हिडिओंमध्ये पार्श्वभूमी आणि मायक्रोफोन देखील एकसारखे आहेत. या व्हिडिओवरून स्पष्ट होते की शाहरुख खान यांचा व्हायरल व्हिडिओ बनावट आहे.

यामुळे व्हायरल व्हिडिओ डीपफेक असल्याचा संशय निर्माण होतो. म्हणून, आम्ही डीपफेक डिटेक्शन टूल्स वापरून त्याची चाचणी केली. आम्ही बफेलो विद्यापीठाच्या डीपफेक-ओ-मीटरचा वापर केला आणि त्याच्या जवळजवळ सर्व निर्देशकांनी एआय छेडछाडीच्या उच्च शक्यतेची पुष्टी केली.

स्विस डीप-टेक कंपनीच्या ऑरिजिन एआय टूलने व्हिडिओ तपासल्यावर असे आढळून आले की, व्हायरल व्हिडिओमधील ऑडिओ हा, एआय-जनरेटेड आहे. यामुळे आमची 97 टक्के खात्री झाली की, व्हायरल व्हिडिओमध्ये वापरलेला आवाज एआय-जनरेटेड आहे. ऑरिजिन हे एक प्रगत ऑडिओ डीपफेक डिटेक्शन इंजिन आहे.

त्याचप्रमाणे, Hiya through INvid द्वारे व्हायरल व्हिडिओमधील आवाजाचे विश्लेषण करताना त्याचे एआय ने जनरेट केलेले असल्याचे वर्णन केले.

तपासाच्या पुढच्या टप्प्यात, आम्ही व्हायरल पोस्टची देखील तपासणी केली ज्यामध्ये शाहरुख खान म्हणाले होते की, “जर मी बांगलादेशी खेळाडूला माझ्या संघात ठेवल्याबद्दल मी देशद्रोही आहे, तर अमित शाहांचा मुलगा जय शाह कोण आहे, ज्याने बांगलादेश आणि पाकिस्तान यांच्यातील सामने आयोजित केले?”

गुगल ओपनवर कीवर्ड सर्च केल्यावर व्हायरल पोस्टची सत्यता सिद्ध करणारी एकही बातमी मिळाली नाही. त्याचप्रमाणे, आम्हाला शाहरुख खानच्या सोशल मीडिया हँडलवर असे कोणतेही विधान आढळले नाही.

विश्वास न्यूजने अधिक तपास केला आणि दैनिक जागरणचे क्रीडा संपादक अभिषेक त्रिपाठी यांच्याशी संपर्क साधला. त्यांनी सांगितले की, शाहरुख खानने व्हायरल पोस्टसारखे कोणतेही विधान केलेले नाही. ते फेक आहे.

निष्कर्ष: विश्वास न्यूजने तपास केला आणि असे आढळून आले की, शाहरुख खान यांनी भाजप नेते संगीत सोम आणि जय शाह यांच्या मुलाविरुद्ध कोणतेही विधान केलेले नाही. बॉलिवूड अभिनेत्याच्या नावाने एक डीपफेक आणि बनावट पोस्ट व्हायरल झाली आहे.

टॅग्स

• Sangeet Som controversy
• Shah Rukh Khan AI Video